
Baritto 18 ak 27 • ⏱ 10-15 minit • ✅ currik • 📖 koros kitaabal rakuh tan
Gitah yan waktil! Nabiyyi xagnitte baxxaqimteh
Bool karmah addat, diini mari, Yallih wakti kee hadaf cedoonuh, Bible’s waktih addat tan ximmooma kusaaqissa. Ta barittol Daaniyel addal tan muhimmik tan nabiyyih waktitte Yallih ekraaro elle tamixxigem kee nanu nummaak qimmoh addah edde nannom elle tamixxigem kinnim tamixxige. Atu tama waktih kutbeeba random hinnay, Yalli’s perfect schedule’h exxah sugtem — kee ku imaanal asmat kee qaddoyso elle bahta gurra tablem duddah.

1. Mabul addat, Daaniyel namma gaysa le awki gutqo yubleayro kormaay, kilbattaay, kee gabbi kee umman way yayseenimi usug yongoorowem ali (Daaniyel 8:3,4). macaay awka asta hayis?
“Atu tubleh tan ram, namma gaysa le—woh Midiyaa kee Faaris amoytit” (Daaniyel 8:20).
Gacsa: ram asta dumaahi amoytiinih Medo-Faaris, toh kalah awliseenih
Daaniyel 7:5 ( ubul kusaq miracsenta 15). Daaniyel kee Revelation kitaabih addal tan kitaabih addal tan nabiyyitte “repeat and expand” inta madqah addat tan, toh yaanam kitaabak naharsi mafdagoogih addal tan nabiyyitte qagaaqagisak, ken amol fiddinowtam kinni. Ta xayyos koros kitaabih raddittel baxxaqsa kee asmat baahele.
Reyta Giriik asta le.
2. Daaniyel ciggiilak yublem manni assakat le saqaay?
Lab reyta Giriik amoytiinu. intiitat fanat tan kaxxa gaysa naharsi amoyta. Tiddigille gaysa kee tet aracal soole affara gaysa wagittaamal, affara doolat too agattiinak ugutele (Daaniyel 8:21, 22).
Gacsa: Daaniyel’s vision’ik ciggiilak, inki kaxxa gaysa le lab num, kaxxa sissikaane luk gexak suge. Usug maysattaka abeeh, calli yeyseh. Tokkeek kaxxa gaysa yiddigilleeh, aracal affara gaysa ugutte. Lab reyta Giriik sidoc haytoh doolatih asta kinnim kee kaxxa gaysa Aleksander kaxxa asta kinni. Kaxxa gaysak arac xagteh tan affara gaysa Alexander’s empire elle kurruumak sugte affara doolat kinnim tamixxige. Daaniyel 7:6, tama affara doolat affara moyya le kabqih awlaytu kinnim kee tamah kaaduk Giriik asta kinni. too astooti kaxxam bica luk sugte toh sahlinih ken baxxaaqissam aydaadul.



3. Daaniyel 8:8,9 elle tascassennal, qunxa gaysah cayli ciggiilak ugutte. Qunxa gaysa maca awlissaah?
Daaniyel 8haytô mafdagal “qunxa gaysa” Roomah addal tan pagan kee papal doolatih addal tan. illacabo ayroorah qunxa gaysa ab papaasi.
Gacsa: Qunxa gaysa Room awlissa. Inki inki mari elle yascassennal, Antiochus Epiphanes deqsita Seleucid amoyti, Falastiin baaxoh addal nammayhaytô boolih karmah addat sugeeh, Yahuudih qibaadah ayfaafay diggoysak suge. Gersi mari, Reformationik mango mirocti edde anuk, qunxa gaysa Roomah addal tan pagan kee papal qaynatal awlaytu kinnim yaamineenih. sumaq kusaaqisnay:
A. "Repeat and expand" deqsitta nabiyyih madqah addat, Roomah takkel awlaytiino le cayla takkem faxximta, sabab akak Daaniyel 2 kee 7haytô mafdagal Roomah Giriik katayak sugte doolat kinnim tascasse. Daaniyel 7:24–27 kaadu Roomah baaxoh addal tan papah addal, Kiristi doolatih addal geytimtam qaddoysa. Daaniyel 8 qunxa gaysa tama qaynatih addat hudunuh: Giriik katayak, ellecaboh supernatural -"gabâ sinnim diggalsimeh"- Qiisah nammay haytoh addah yemeete wak. (qalalis Daaniyel 8:25 lih Daaniyel 2:34.)
B. Daaniyel 8haytô mafdagal Medo-Faaris “kaxxa” (4haytoh aayat), Giriik “kaxxa” (8haytoh aayat) kee qunxa gaysa “kaxxaam kaxxa” (9haytoh aayat) axcuk qaddoysa. Taariik elle yascassennal, Giriik kee Israa’iil baaxoh addal geytimta doolat “exceerely great” axcuk Roomah baaxoh addal geytimta.
C. Roomah doolat gabbi (Masri), ayro mawqah (Makedooniya), kee “Glorious Land” (Palestine) fanah culteh sugte, tamakkel qimmoh addah edde yabneh nan innal (9haytô aayat). Roomuk iroh gersi giffole cayli ta ximmot bica mali.
D. Roomah dubuh, “Qafar abba” (11haytô aayat) kee “abbayti” (25haytô aayat) lih sooleh yan. Pagan Room korosul kaa qide. Yahuudinna qibaadah arac kaadu finqiseh.
Kee papal Room kaadu, jannatal tan giclo “cast down” (verse 11) kee “trampled underfoot” (verse 13) akah takkennah abteeh, jannatal yan ni Kaxxa Kaysitih yan Qiisah faxxiima taamah aracal, dambiilwa qafuuta abaanamih taamat geytima. Yallak iroh num zambi cabam maduuda (luukas 5:21). Kee Qiisa nek numma kaysi kee gudet yan (1 Timoteyos 2:5).
Qunxa gaysah cayli milyoonul loowimta Yallih ummatta taqabi kataase.

4. Daaniyel 8, tama qunxa gaysa cayla kaadu mango mara Yalli’h ummattah (ayat 10, 24, 25) kee numma ardi fanah qiddam (ayat 12) nee yaysixxige. Yalli’h ummatta kee jannatal yan marah magide fanah gexaanam faxximtam esseren wak, jannatal yan marah gacsi macaay?
Usuk yoh iyyem, ‘Namma alfii kee sidiica boolih ayroh; tohuk lakal diini arac saytunnowtam faxximta’ (Daaniyel 8:14).
Gacsa: Jannat’s gacsi, jannatal yan sanctuary 2,300 ayrook lakal, 2,300 literal sanat kinni. (Kassit, Baybil nabiyyih addal ayro-sanat wagsiisak radmooma tan. Ezekiel 4:6 kee Numbers 14:34 wagita.) Nanu dumaak Israa-eel baaxoh addal, ardi bagul tan gicloh ayro kinnim baritneh nan. Too ayro Yalli’s ummatta qaduuk kay ummatta kinnim kee ken umaaneh tasjiil yeyyeeqeh. too zambit xakabuh tanim Israa-eel amotani yiggiriqqen. Tanna kinnuk gaso zambik saytunnowteh. Akkel jannat Daaniyel diggoysak suge, dambi kee qunxa gaysah cayli, baadal tan giclo, kee Yallih ummatta gaba kalti sinnim, giclo gexsiisam maduuda. Inkinnah, 2,300 sanatih addat Yalli jannatal yan Ayro, hinnay cokmi, dambii kee toobo sinni dambiilwa elle tamixxigem kee lakal kaadu, baadal inkih yan marah yewqeh yan. Tanna kinnuk baad zambik saytunnoowe le. Yalli’h ummattal tekkeh tan taqabitte, mango waktih addat, Eden salaam kee saay inki adda, baadal inkih kibbiimele.
5. Malaykat Jibriil abtem ma sissik ximmo
qagaaqagitak kikkaaqi?
“Sinam baxaw, tama mabla ellecabo wakti kinnim ced. ... Anu ellecabo waktih addat maca takkem faxximtam koh aysixxigeyyo. ... Tohih taagah tama mabla elle tamixxigem, mango ayroora kinnim tamixxige” (Daaniyel 8:17, 19, 26d, emphasis).
Gacsa: Gabriyel 2,300 sanatih addat tekkeh tan tekkooka elle tamixxigem, 1798, 15haytô footimah addal baritneh nan. asaaku neh baxsale maqna le.
Daaniyel mafdagak 9 culma
Daaniyel 8haytô mafdagal yubleek lakal, malayka Gabriyel yemeeteeh, woo uddur kaah baxxaqisam qemmise. Jibriyel 2,300 ayroh ximmo gufe wak, Daaniyel radeeh dagoo uddur fan biyaakiteh suge. Usuk isi giclo qimmiseeh, amoyti taama qimmiseh immay, 2,300 ayroh addat, baxxaqsime wayte exxah caagidil kaxxa taqabi kaat boodeh suge. Daaniyel isi ummattah dooqa abe, Yahuudiyy Medo-Faaris baaxoh addal suge. Usug isi zambitte oggoleh, isi ummattah cabsu Yallal xaaqimeh. Daaniyel 9 qimmiseh nabiyyih qilmih salaatah oggol kee yallih essero.
Kumagan wakti kah cuyya haay Daaniyel 9 takriyuh ta kusaaqih miracsenta katayak naharal.


6. Daaniyel dooqa abak suge wak, miyya kaa xagtem kee manni farmo (Daaniyel 9:21–23)?
Gacsa: Malayka Jibriyel kaa xagteh, Daaniyel 8haytô mafdagal baxxaqimteh tan raqteh tan ximmooma baxxaqisuh yemeetem warse (Daaniyel 8:26 kee Daaniyel 9:23 lih qalalisak). Daaniyel Yalli kaa catam faxximtaamal dooqa abeeh, Yallih farmo Jibriil yeceeh yan.
7. 2,300 sanatak “madqa” (hinnay) Daaniyel’s ummatta, Yahuud kee ken magaala Yeruusaalem (Daaniyel 9:24) magide kinnim?

Gacsa: Malcina tabanih ayyaamih addat “margaqa” luk sugte Yahuudih. too malcina tabanih nabiyyi ayyaamitteh inki gid takke 490 qangara liggiditte (70×7=490). Yalli’h ummatta awayih uddur Medo-Faaris baaxoh addal sugte giclo’h addat sugteeh, Yalli 2,300 sanatak 490 sanat isih dooriteh yan ummattah gersi marih gabat agle kee taamah afkan akah yaceenim faxximta.
8. 2,300 sanat kee 490 sanat fanah yan uddur, qimmoh addah uddur kee ayro kinnim (Daaniyel 9:25)?
Gacsa: Qimboh addah tekko, Faaris Amoyti Artaxerxes, Yallih ummatta (Medo-Faaris) fanah gacteh, magaala xisneh amri yeceeh suge. Tama amri, Ezra 7haytô mafdagal geytimeh yan, 457 bc—malik 7haytô sanat (7haytô maasayya)—qangarah addat geytimeh yan. Artaxerxes amoytiinu qemmisem 464 bc.


9. Malayka 69 nabiyyih ayyaamih addat, hinnay 483 liggiditteh addat (69 x 7 = 483), 457 bc fanah ossotinah, Masiix fanah gufelem warsan (Daaniyel 9:25). Abtee?
Gacsa: Yeey! Cisab cisab elle yascassennal 483 sanat fanah gexak 457 bc fanah gexak ad 27 fanah gexak sugte.(Kassiisi: 0 sanat hinna.) “Messiah” inta qangara “margin” (Yohannis1,4) maqna edde anuk. Qiisa rooci luk suge ( taama 10:38) kay kaqayloh uddur ( luukas 3:21, 22). Usuk elle geytimeh yan innal, Tiberius Caesar deqsita numuk taban kee koona sanatih addat (Luukas 3:1), ad 27. Kaadu, 500 sanatak dagah yan waktih addat geytimeh yan uddur kinnim takkale! Tokkeek Qiisa “wakti kibbiimeh” axcuk yaabam qemmise. usuk tonnal diggooseh nabiyyi ( markos 1:14, 15; galaatiyah 4:4). Tohih taagah Qiisa nummaak isi taama qimbisem 2,300 sanatih addat sugteh tan nabiyyitte qaddoysak, tet tuxxiq kee numma kinnim qaddoysak. tah assakat leeh rufto le sumaaqa too:
A. koros kitab uguugus le.
B. Qiisa masiic kinni.
C. inkih tan gersi ayroora 2,300-liggiditte/490-liggiditteh raddi gitat tan. mannah yan maqar le rakiibo elle xissimtam!
10. Nanu away 483 sanat 490 sanatih nabiyyih addat cubbusne. inki nabiyyih ayyam yan- malcina qangara liggiditte- raqte ( Daaniyel 9:26, 27). Ciggiilak maca akkeleeh, malqo akkeleeh?
Gacsa: Qiisa “garuq” hinnay “ayyaamak gudet” culteh sugte, toh yaanam sidiica sanat kee qaxah yan uddur—hinnay kaadu ad 31. Ku maganak, injil 26haytô footimah addal baxxaqimte: “Lactam kee namma ayyaamih addat, Masiic kay culma hinna, laakin.” Bale--Yalla Fatta!-- Qiisa yiggiriqqe wak, toh isih hinna. Usuk “dambi abe wee num” (1 Piter 2:22) ni dambiilih giclo abe (1 Korintih 15:3; Isayyaas 53:5). Qiisa kacanul kee fayxiik isi mano xayyoose zambik nee catuh. Haleluya! Mannah yan wadeynaay! Qiisah fida Daaniyel mafdagak 8 kee 9 sorkocobaxak tanih tan.
Adabi mari mangoh tan yahuudih barseenih.


11. Qiisa sidiica sanat kee qaxah addat rabeek lakal, Daaniyel 9:27 addal tan nabiyyih addat, usuk “mango mara luk abeh yan angaaraw” (KJV) inkih ellecabo 7 sanatih addat mannal diggoysam duudaah?
Gacsa: xagana kaak barkat le sittin gey ummatta sinni zambik catoonuh
(Ibraani 10:16,17). Sidiica sanat kee qaxah sugeh yan ayfaafay gaba kaleek lakal, Qiisa isi adabih gabat diggoyseh (Ibraani 2:3). Usuk naharak Yahuudih agattiina fanah ken ruube (Maatewos 10:5, 6) usuk dooreh yan ummatta uxih sidiica sanat kee qaxah raqteeh, 490 sanatih addat agattiinah addal toobokem faxximta.
Isteefan xaahi qideeniik widiril, adabi mari agat marah barsaanam qemmisen.
12. 490 sanatih addat Yahuudiyah agattiina elle sugteh tan uddur t ad 34 liggidih addat gaba kalte wak, barteenit maca abteeh?
Gacsa: Oson baadal tan gersi maraa kee agattiinaanih injiil yayyaaqeenim qemmisen ( Fayla 13:46). Isteefan, qadli le num, ad 34. Too ayrook xabba haanam, Yahuud, Qiisa kee Yallih ekraaro ittat lih gexak, Yallih doorit ummatta kee agat takkem madudda. Wohuk muxxi, Yalli away roociini Yahuuduh kaa oggolaah, kaa ayfaf yacee mara inkih tan agattiinaani loowa. oson xagana kah culen innah dooren ummatta yekken (Galaatiyah 3:27-29). Roociini Yahuud, asmatah, Yahuud ummatta cankah oggolak, Qiisah ayfaf taceem (Roomah 2:28, 29).

13. AD 34 lakal, 2,300 sanatih nabiyyih addat maakina sanat raqteeh? Nabiyyik ellecabo ayro macaay? macaay malayka intem akkele woo ayro ( Daaniyel 8:14)?
Gacsa: 1,810 liggiditte raqte (2,300 salcisak 490=1,810). gaba kalti ayro nabiyyi 1844 ( ad 34 + 1810 = 1844). Malayka qaran diini arac saytunnowtam faxximta—i.e., qaran cokmi qimbisele. (Ardi sanctuary ad 70 addat yeyyeeqeh suge.) Nanu 17haytô barittoh addal baritnem, jannatal tan ayro, ellecaboh ayro kinnim. away naaxigeh too qimmo ayro 1844. Yalli ta ayro daffeese. toh asmatah aysaxaaxag 27 ayro Qiisah’ ufuy rubti Masiix. Yalli’s ellecaboh uddur ummatta tet yaysixxigem faxximta (Mabla 14:6, 7). Atu tama cokmih addatino baritto 19. Nuuci ayro, Yalli weeqih cokmi 120 sanatih addat akkele iyye (Genesis 6:3)—kee woh tekke. Daaniyel’s ayro, Yalli kay uddur 2,300 sanatih addat qimbbiselem warse (Daaniyel 8:14)—kee woh tekke! Yallih ellecabo waktih cokmi 1844 xabba haanam waktil suge.
Qaffaafuh Maqna
Ingliiz afih qangarak “atonement” iyyaanam asliik “at-one-ment”—woh yaanam “at-one-ment” axcuk qaddoysan. Fantaaxaw bica yascasse. Qigduk tan sittin-gey asliik baadal inkih suge. Tokkeek Lusifer, cayla le malayka (2haytô barittoh exxal elle baritteh tan innal), Yalli kee kay doolat madqooqih addat geytimta. Sidoc haytoh exxah malaykoota Luusifer’s giclo’t culte (Mabla 12:3, 4, 7–9).
Ta Yalli kee kay kacni madqooqih fanat yan bood, maqnisso—hinnay dambi—baybil addal (Isayyaas 53:6; 1 Yoona 3:4). Sorkocobaxi biyak, badit, uluuluka, rooka, qaago garuq, rooka, gano kee kulli qaynatih umaane bahta. Kaxxaam umam, tet digaala raba (Roomah 6:23)—woh kaaduk, rabboh yan marah—girah addal (Revelation 21:8). zambi sissikuk tabaatabam kee mango qidimih kanserih qaynatak muxxi. baad inkih qawwalaylah addat culusse.
Tohih taagah Yalli Luusifer kee kay malaykoota qaraanak yeyyeeqeh (Revelation 12:7–9), Luusifer qusba migaq geeh—“Sheytan” yaanam “qaduwwi” yaanama. Kaak radde malaykoota away ginnitte deqsitta. Sheytan Adam kee Haawa aylahseeh, zambi inkih tan seehadal yemeete. Mannah yan qangiinole rookaay! meqem kee umam fanat yan finqah yan bood ardi bagul baxacteh sugteeh, umam taysem celta. caalat qaago sinna ceela.

Lakkin bale! Qiisa, Yalli’s Baxih degelti isih isih isi manoh fida kah abak, kulli numih giclo’h giclo’h addat geytima (1 Korintih 5:7). kay fida oggolak, zambi abeenitik currik yawqeenim qellat kee zambi silsilatak ( Roomah 3:25). Tama glorious plan kaadu, Qiisa numtin amoh addal geytima wak (Revelation 3:20) kee qusba numuh kaa milaagam (2 Korintih 5:17). Sheytan lih angaaraw abak, kulli numih giclo, inkih tan ummatta elle ginnimte Yallih muucih addat gactuh, (Genesis 1:26, 27; Roomah 8:29).
Tama barkat le qawwalaylah addat tan ekraaro, dambiilitte baxsaanam kee tet baysaanamih ekraaro le—Sheytan, kay raddeh tan malaykoota, kee inkih tan giclo’t culteh tan maritte edde anuk (Maatewos 25:41; Revelation 21:8). Toh tonnal anuk, Qiisa kee kay kacanu le doolat kee Sheytan kee kay diabolical dictatorship wagittaamal inkih tan numma ardi bagul tan kulli numih gabat gexaanamih taagah kulli num qilmih, oyti le margaqa beyam duudaah, Kirista kee Sheytan luk angaaraw abak (Maatewos 24:14; Revelation 14:6, 7).
Kulli numih caagid jannatal tan cokmih buxal fokkaaqime le (Roomah 14:10–12) kee Yalli kulli numih doorit Kiristi hinnay Sheytan akah taamitannah abak geytima (Revelation 22:11, 12). Ellecaboh, dambiilik yeyyeeqeeniik lakal, Yalli qusba qaran kee qusba ardi (2 Peter 3:13; Isaias 65:17), dambiilik inkih yan marah (Nahum 1:9), kee tama qusba ardi isi ummattah buxah addal inkih yan marah yaceenim (Revelation 21:15). Abba kee Baxi tokkeek sinni ummatta lih qigduk yan ruftoo kee bica luk amotani waaran.
Tah inkih edde anuk "at-one-ment." Yalli isi qangaral nee warseeh, dumaahi waktih ayfaafayitteh addat nee yuybulle—baxsa luk Qaffaydah Ayro. Qiisa tama tiya-inki maftacak tanih tan. Kay kacni fida neh kullim takkem xiqtah. Ni mano kee baadal tan zambik cabtiyyi dubuk kay gabuuk takkem xiqqimtah ( abtoota 4:12). Jannat sidiica ximmoh ellecaboh farmo baadal inkih nee qiddam faxximta (Revelation 14:6–12).
14. Macaay inki inki Bible maqnisso 490 sanatih addat Yahuudih agattiinah addat sugteh tan ellecaboh ayyaamah (hinnay 7 sanat) baxsimak, ardi aydaadih ellecaboh addat antichrist’s taamah addat kah culsan innah abaanam?
Gacsitte: Numma sekkaacisnay:
Gacsa A. 490 sanatih addat tan liggiditteh fanat yan baxsi culsaanam kee sumaq mali. Daaniyel 9:2 addal 70 sanatah Yalli’s ummattah giclo’h addat sugte.
Gacsa B. Qigdu kutbeh addal wakti qaynat (ayro, ayyaamih, alsitteh, sanat) sissin qaynatih addat tan. Tanna kinnuk, quuki sumaq too faxe exxa faxe waktih nabiyyi baxsimtam kee sarra loowimtam faxximta iyya marih amol tan.
Raddi C. ad 27 (Qiisah’ baptisma sanat) 7 sanatih addat qimmoh ayro kinnim kee, Qiisah sissikuk, Uddur gaba kaleh (Marko 1:15) axcuk qaddoyse.
Gacsa D. Ad 31 liggidih addat, Qiisa “Gabe kalteh” (Yohannis 19:30) axcuk seece. Wadih takkel qaduk yascassem kay rabak fayramo Daaniyel mafdagak 9:
1. Masiic yiggiriqqeh (ayat 26).
2. Usuk fida kee fida gaba kalteh (27haytoh aayat), nummaak Yallih Laqna kinniimih taagah rabe (1 Korintih 5:7; 15:3).
3. Usug “Qunxaaneyti lih angaaraw abak suge” (aayat 24).
4. Usug ayyaamak gudet rabele (ayat 27).
490 sanatak ellecabo malcina sanat (nabiyyi ayyam) baxsimtuh sahlinuk biblical sabab mayan. Inkinnah, tatre 7 sanat 490 sanatih addat sugteh tan nabiyyitte baxsaanam, Daaniyel kee Reveling kitaabih addal tan mango nabiyyih nummah maqna diggoysak, ummatta meqennal edde raddam madudda. Lafet lennal, malcina sanatih coocih qilmi sinam hoxat yan!


15. Qiisah fida koh tekke. Atu isi manot kaa arcibisetto zambik koo kaqlisuh kee qusba num koo abtuh?
Gacsa:
Mabla Esseroora
1. Qunxa gaysah cayli Daaniyel 7haytô mafdagal kee Daaniyel 8haytô mafdagal inkih yan cayla kinnii?
Daaniyel 7 qunxa gaysah cayli papacy asta le. qunxa gaysah cayli Daaniyel 8 asta inkih pagan kee papal Room.
2. Namma alfii kee sidiica boolih ayro Daaniyel 8:14 maqnisso elle tekkem Hebrew afat namma alfii kee sidiica boolih ayro bar kee subci kinnim tamixxige. tah yaanam 1,150 ayroora, dagoom elle anaakarannal?
Balle.Baybil 1:5,8,13,19,23,31 bar kee subci inki ayro kinnim qaddoysa. Tuk kalah, 1,150 ayroh ellecabol aydaadul uli tekkooka masuginna too nabiyyi kibbiimele.
3. Kiristaanah manoh addal doorit manni exxaay?
Ni doorit kaxxa doori digirta. Yallih gita umman way doorit doorit (Joshua 24:15). Usuk kulli num catam faxam takkay immay (1 Timoteyos 2:3, 4), usuk currik yan doorit idnisa (Qunxaaneyti 30:19). Yalli idniseh Sheytan dooruh uluuluka. usuk kalah idniseh Adam kee Haawa ammirtime way dooroonuh. Qadli inkinnah lock-in, programmed provision hinna, num faxe wayta way, usuk gexam faxe wayta way, jannat fanah beya. Dooro yaanam atu umman way isi misinkaca milaagtuh currik tan. Qiisa kaa doortam koo essera (Maatewos 11:28-30) kee kulli ayro doorittam diggossam (Joshua 24:15). Atu abta wak, usug koo milaageleeh, kaa faxam koo abelem kee, ellecaboh, kay qusba doolat fan koo beele. takkay immay kumaganak kassit, atu umman way currik tan fakim kee gersi afkanal faxe uddur. Yalli koo ma dirkisa. Tohih taagah, kok ayro doorit ayfaf kaah taceem faxximta.
4. Mango mari elle yaaminennal Seleucid amoyti Antiochus Epiphanes Daaniyel qunxa gaysah cayla kinnim 8. Tah numma hinnam mannal nasmitem xiqnaah?
Mango sababitte tan. Dagoom akkel tan:
A. Antiochus Epifanes kaxxaam gibdih tan, nabiyyih addat tan (Daaniyel 8:9).
B. Usuk, Seleucid doolatak gaba kalti waktit hinnay, nabiyyi elle faxximta innal (Daaniyel 8:23), takkay immay, fanti waktih addat suge.
C. Epiphanes qunxa gaysa kinnim barsaanam 2,300 ayro literal ayro kinniimih taagah nabiyyi ayro kulli sanat inki gid takke. Tama literal wakti 6 sanatak dagah yan uddur Daaniyel 8haytô mafdagal maqna mali.Ta literal wakti Epiphanes lih gexaanamih gibbatu inkih raqteh.
D. Qunxa gaysa uxih elle tan waktil (Daaniyel 8:12, 17, 19), Epifaan 164 bc rabe.
E. Qunxa gaysa gabbii, ayro mawqa kee Falastiinil kaxxaam gibdih tan (Daaniyel 8:9). Epiphanes Falastiin baaxoh addal mango waktih xiinisak sugem takkay immay, Masri (gabbi) kee Makedooniyal (east) fanah gexak sugem tamixxige.
F. Qunxa gaysa Yallih gicloh aracal qiddam (Daaniyel 8:11). Epiphanes Yerusaleem addal tan qibaadah buxa mabaysinna. Usuk tet yeyyeeqeh, laakin Roomah marih gabat yeyyeeqeh yan ad 70. Usuk kaadu Yeruusaalem yeyyeeqeh yan, nabiyyih addal elle yeyyeeqeh yan innal (Daaniyel 9:26).
G. Kiristi Daaniyel 9:26 kee 27 addal tan giclo abeenit 167 bc addat Epiphanes abte giclo hinnay, Roomah qande isi gicloh addat Yeruusaalem kee qibaadah arac diggoysak sugte wak (Luukas 21:20–24). Matta 24:15, Qiisa baxsa luk Daaniyel nabiyyih caagid wagsiisak, usuk Daaniyel 9:26, 27 wagsiisak abe yaabal, Kiristaan (foocâ fanah) Yeruusaalem magaalal, qusba aracal soolak sugeh yan gicloh giclo kinnim tamixxige. Taham edde rade waanam kaxxam qadoh.
H. Qiisa, Yeruusaalem magaalal, Israa’iil’ik ellecaboh addah, sinni Amoyti kee Catoh, kaa oggolak sugeenim (Maatewos 21:33-45; 23:37, 38; Luuqa 19:41-44) qaddoysa. Tama angaaraw, Masiix kee magaala kee qibaadah arac diggoysaanam fanat yan angaaraw, Daaniyel 9:26, 27. Israa’el 490 sanatah doorit akah yeceenih yanin innah, Israa’iil’s Masiix jannatal diggoysaanam faxximtaamih taagah, tama farmo kinnim qaddoysa. Tama nabiyyih abbinos Antiochus Epiphanes, 164 bc, Qiisah uddur, mango waktih rabe, Daaniyel 8 kee 9haytô mafdagal, Bible addal kaxxa tuxxiq le waktih nabiyyih maqnisso diggoysa.