Lesson 6:
Written in Stone!

Katak 7 in 27 • ⏱ 10–15 minutes • ✅ Ejelok wōnāān • 📖 Bible-based
Ran eo ekar jako ilo bwebwenato — Bar loe aorōkin
Elōn armij rainin rejjab kile bwe juon raan in kabuñ eo etto emoj an jako jen kememej, ak ej jutak ilo buruen mol eo ilo baibōl. Etale ewi wawein im etke juon raan ekwojarjar kar lelok ilo ien Kōm̧anm̧an eo im kar kōjparok ilo aolepān Jeje ko. Kwonaaj barāinwōt lo etke meļeļe kōn raan in ejako ej aorōk n̄an ritōmak ro rainin — ej jelet kabun̄, pokake, im ļōmņak ko an jetōb.

1. Ilo raan ta eo Jijej ekkã an kabuñ?
“Im Ej itok ñan Nazeret, ijo Ear rūttoļo̧k ie: im, āinwōt an m̧anit, Ej deļo̧n̄ ilo im̧ōn kwelo̧k eo ilo raan in Jabōt, im jutak bwe En riit.” (Luke 4:16).
Uak: Manit eo an Jisōs ej ñan kabuñ ilo raan in Jabōt.
2. Ak ta raan in bwebwenato eo ear jako?
Ran eo kein kajiljilimjuon ej raan in Jabōt an Irooj am Anij (Exodus 20:10).
Ke Jabōt eaar eļļāļo̧k ilo jibboñ tata, ilo raan eo m̧oktata ilo wiik eo, raar itok n̄an lōb eo ke aļ eaar tak
( Mark 16:1, 2 ).
Uak: Judik jerbal in etale ej aikuj in walok ñan uwaaki kajitok in. Elōñ rej tõmak bwe Jabōt ej raan eo moktata ilo wiik eo, Jabōt, ak Baibōl ej ba bwe Jabōt ej raan eo ej itok mokta jen raan eo moktata ilo wiik eo. Ekkar ñan Jeje ko, Jabōt ej raan eo kein kajiljilimjuon ilo wiik eo, ej, Jabōt.


3. Jabōt eo ear itok jān ia?
Ilo jinoin Anij ear kōṃanṃan lañ im laḷ. Im ilo raan eo kein ka jiljilimjuon Anij ear kaṃōjḷọk jerbal eo An, im Ear kakkije ilo raan eo kein ka jiljilimjuon jān aolep jerbal ko An. Innem Anij ear kajerammōn raan eo kein kajiljilimjuon im kokwōjarjare (Jenesis 1:1; 2:2, 3).
Uwaak: Anij ear kōmmane raan in Jabōt ilo ien eo ear kōmmane lal in. Ear kakije ilo raan in Jabōt im kōjeraam̧m̧an im kokwōjarjar e meļeļein, Ear kōjeno̧lo̧k e n̄an juon jerbal ekwojarjar.
4. Ta eo Anij ej ba kin Jabōt ilo Kien ko Joñoul?
Kememej ran in Jabōt, bwe kwon kokwojarjare. Iuṃwin jiljino raan koṃwin jerbal im kōṃṃan aolep jerbal ko ami, a raan eo kein ka jiljilimjuon ej raan in Jabōt an Jeova ami Anij. Ilo e kwōn jab kōṃṃan jabdewōt jerbal: kwe, jaab nejōṃ ṃaan, jaab nejōṃ kōrā, jaab karijerōṃ ṃaan, jaab karijerōṃ kōrā, jaab aṃ kau, jaab aṃ ruwamāejet ej pād ilowaan kōjām ko aṃ. Bwe ilo jiljino raan Irooj ear kōṃanṃan lañ ko im laḷ, im loṃaḷo, im men otemjej ilo er, im Ear kakkije ilo raan eo kein ka jiljilimjuon. Kōn menin Irooj ar kōjeraam̧m̧an raan in Jabōt im kokwōjarjar e ( Exodus 20:8–11 ).
Innem Irooj ear letok ñan ña ruo dekā ko kar jeje kin pein Anij (Deuteronomi 9:10).
Uak: Ilo kein kajilu in Kien ko Joñoul, Anij ej ba bwe jej aikuj in lale Jabōt eo kein kajiljilimjuon einwot raan eo An ekwojarjar. Ej einwõt Anij ear jelã bwe armij ro renaj kar meloklok ran in Jabõt eo An, innem ear jino kien in kin nan eo kememej.


5. Ak rejjab ke oktak Kien ko Joñoul?
Exodus 20:1 ej ba, Anij ear konono aolep nan kein, im ba [Kien ko Joñoul rej lor ilo eon ko 2–17]. Anij ear ba, Aō bujen I jamin rupe, ak ukōt naan eo ej walok jen loñiō (Sam 89:34). Jisōs eaar ba, Ebinlok bwe lañ im lal ren jako jen bwe juon wōt letter in kien en jako (Luk 16:17).
Uwaak: Jaab, emool! Ejjab maroñ in oktak jabdewōt ian kien ko an Anij kin mour erreo. Aolep Kien ko Joñoul rej jerbal wōt rainin. Einwot an kien ko jet 9 kar jab oktak, bareinwõt kien eo kein kajilu.

6. Rijjilõk ro rar ke kõjparok raanin Jabõt ilo raan eo kein kajiljilimjuon?
Innem Paul, einwot an manit, ear deloñ ñan ibbeir, im iumin jilu Sabbath ear konono ibbeir jen Jeje ko ( Jerbal 17:2 ).
Paul im kumi eo an rekar deļo̧n̄ ilo im̧ōn jar eo ilo raan in Jabōt im jijet ( Jerb. 13:13, 14 ).
Ilo raan in Jabōt kōm ar diwōjḷọk jān jikin kweilọk eo ñan iturin river eo, ijo ekkã aer jar ie; im kōm ar jijet im kōnono ippān kōrā ro rej ioon doon ijo ( Jerbal 16:13 ).
[Paul] ear konono ilo imõn kwelok eo aolep Jabõt, im ear kareel ri Jew ro im ri Greek ro
( Jerbal 18:4 ).
Uak: Aet. Bok in Jerbal ej kalikar bwe Paul im kabuñ eo mokta rar kejbãrok ran in Jabõt.
7. Ri aelõñ ko rar ke bar kabuñ ilo raan in Jabõt eo kein kajiljilimjuon?
Anij ear ba, E ṃōṇōṇō armej eo ej kōjparok bwe en jab kattoon raan in Jabōt. Bareinwõt ro nejin ruwamāejet ro rej kobalok ir make ñan Irooj jabdewõt eo ej kejbãrok jen an katton Jabõt, im ej kejbãrok bujen eo Aõ, bareinwõt ir Inaaj bõktok ir ñan tol eo Aõ ekwojarjar, im kõmman bwe ren mõnõnõ ilo mweo imõn jar eo Aõ bwe mweo imõ enaj naetan juõn mweo imõn jar ñan ailiñ ko otemjej (Aiseia 56:26, 27, kar kobaiktok).
Ri jilek ro rar katakin kake: Ke ri Jew ro rar diojlok jen imõn kwelok eo, ri ailiñ ko rar akwelap bwe ren kwalok nan kein ñan ir ilo Jabõt eo tok juõn. Ilo Jabōt eo tok juon enan̄in aolep armej in jikin kweilo̧k eo raar kobatok n̄an ron̄jake naan eo an Anij ( Jerbal 13:42, 44 , eoon eo eaorōk kar kobaiktok).
Ear konono ilo imõn kwelok eo aolep Jabõt, im ear kareel ri Jew ro im ri Greek ro (Jerbal 18:4, emphasis kar kobaiktok)
Uak: Ri jilek ro ilo kabuñ eo mokta rar jab baj bokake wõt kien eo an Anij kin Jabõt, ak rar bareinwõt katakin ri ailiñ ko rar oktak ñan kabuñ ilo Jabõt.

8. Ak Jabōt eo ear jab oktak ñan Jabōt ke?
Uwaak: Jaab. Ejelok melele ilo Jeje ko bwe Jisōs, Jemen, ak ri jilek ro rar jab oktak ilo jabdrewot ien, ilo jabdrewot jekjek, kar ukōt Jabōt eo ekwojarjar ilo raan eo kein kajiljilimjuon ñan bar juon raan. Emol, Bible eo ej katakin men eo eoktak jen men in. Lemnak kin kein kamool ko ñan kwe make:
A. Anij ear kajerammōn raan in Jabōt.
“Irooj ear kōjeraam̧m̧an raan in Jabōt im kokwōjarjar e” (Exodus 20:11).
“Anij ear kōjeraam̧m̧an raan eo kein ka jiljilimjuon im kokwōjarjar e” (Jenesis 2:3).
B. Kraist ear kōtmene bwe armij ro An ren kar kejbãrok Jabõt ilo A.D. 70 ke Jerusalem ear kokkure.
Ilo an kar lukkun jelā bwe Jerusalem enaj kar kokkure jen Rome ilo A.D. 70, Jisōs ear kakkōl ri kalor ro An ilo ien eo, im ba, "A komin jar bwe ami ko en jab ilo ien mōļo, ak ilo raan in Jabōt." ( Matu 24:20 , eoon eo eaorōk kar kobaiktok). Jisōs ear kalikar bwe armij ro An renaj kar kejbãrok Jabõt meñe 40 yiõ ko elikin an kar jerkakbiji.
C. Kōrā ro rar itok ñan kapit ānbwinnin Kraist rar kōjparok raan in Jabōt. " (Mark 15:37, 42), eo kiõ rej naetan Good Friday.
Jisōs eaar mej ilo “ran eo m̧okta jān raan in Jabōt” ( Mark 15:37, 42 ), eo ekkā aer ņa etan “Bōļaide eo em̧m̧an.” Kōrā ro raar kōpooj spice ko im ointment ko n̄an kapit ānbwinnin, innām “kar kakkije ilo raan in Jabōt ekkar n̄an kien eo” ( Luk 23:56 ). Ilo ien eo wot “ke ej jemlok Jabōt” ( Mark 16:1 ) kōrā ro rar itok “ilo raan eo moktata ilo week eo” ( Mark 16:2 ) ñan wōnmanlok jerbal in būromõj eo air. Innem rar lo bwe Jisōs “ekar jerkak ilo jibboñ ilo raan eo moktata ilo wiik eo” (eoon 9), ekkā an naetan “Jabōt in Ijtō.” Jouj im lale bwe Jabōt “ekkar n̄an kien eo” kar raan eo m̧okta jān Jabōt in Ijtō, eo kiiō jej ņa etan Jabōt.
D. Luke, ri jeje eo an Jerbal, ejjab jitōñlok ñan jabdrewot oktak in raan in kabuñ.
Ejelok melele ilo bible kin juon oktak. Ilo bok in Jerbal, Luk ej ba bwe ear je Gospel eo an (bok in Luk) kin “aolep” katak ko an Jisōs ( Jerbal 1:1–3 ). Ak ear jab jeje kin oktak in Jabōt.
Aolep armij ilo ailiñ eo an Anij enaj kokwojarjar raan in Jabōt.
9. Jet armij rej ba bwe Jabōt enaj bed ilo lal eo ekãl an Anij. Emool ke men in?
Bwe einwot lañ ko rekãl im lal ekãl ko Inaaj kõmmani renaj bed wõt iman Mejõ,’ Irooj ej ba, ‘Einwõt ro nejõm im etam renaj bed wõt. Im enaj walok bwe jen juon Allōñ Ekāāl ñan bar juon, im jen juon Jabōt ñan bar juon, kanniōk otemjej renaj itok im kabuñ ñan Iō,’ Irooj ej ba (Aiseia 66:22, 23).
Uak: Aet. Bible eo ej ba bwe armij ro emwij lomoren ir jen aolep ien renaj kejbãrok raan in Jabõt ilo lal eo ekãl.


10. Ak Jabōt ejjab raan in Irooj ke?
Naetan Jabōt juon menin kamõnõnõ, ran eo ekwojarjar an Iroij (Aiseia 58:13).
Nejin Armej ej Irooj in Jabōt (Matu 12:8).
Uak: Bible eo ej konono kin Ran in Iroij ilo Reveles̃õn 1:10, innem Irooj ewōr juon an raan ejenolok. Ak ejelok eon ilo Jeje ko ej kwalok kin Jabōt einwot Ran in Iroij. Ak, Bible eo ej kwalok ilo alikar bwe Jabōt eo ilo raan eo kein kajiljilimjuon ej Ran in Iroij. Ran eo wōt Irooj ekar kōjeraam̧m̧an im ba bwe ej An make ej raan in Jabōt eo kein kajiljilimjuon.
11. Jejjab aikuj ke kōjparok Jabōt bwe en kwojarjar ilo kautiej jerkakpeje eo an Kraist?
Kom jab jela ke bwe ro otemjej iar baptais ilo Kraist Jisõs jaar baptais ilo mij eo An? Kin men in kar kalbwin kij ibben ilo ad baptais ilo mij, bwe einwot an kar Kraist jerkakbiji jen ro remij kin aibujuij an Jemen, ein drein bareinwõt jen etetal ilo mour ekãl. Bwe elañe jaar koba ippān doon ilo āinwōt mej eo An, em̧ool jenaaj barāinwōt pād ilo āinwōt jerkakpeje eo An, im jeļā menin, bwe armej eo ad m̧okta kar debwāāl Ippān, bwe ānbwin in jerawiwi en jako, bwe jen jab bar rikōm̧akoko an jerawiwi (Rom 6:3–6).
Uwaak: Jaab! Bible eo ejjab ba bwe jen kōmman bwe en kwojarjar raan in Jabōt ñan kautiej jerkakbiji eo ak kin jabdrewot un ko jet. Jej kautiej Kraist ilo ad pokake kien ko An rejimwe (Jon 14:15) jab ilo ad bōk jikin manit ko an armij ilo jikin kien eo An indeeo.


12. Emmōn, elañe kōjparok raan in Jabōt ejjab bed ilo Bible eo, lemnok eo an wōn?
Enaj kōnan ukōt ien ko im kien (Daniel 7:25). Koṃ ar kajekdọọn kien Anij kōn ami ṃanit. Im ejjelok tokjen air kabuñ ñan Eō, im katakin kien ko an armij einwot katak ko ( Matu 15:6, 9 ). Pris ro an rar rupe kien eo Aō im kar kananaik men ko Aō rekwojarjar. Ri kanan ro an rar plaster ir kin mortar eo ejjab mōrā im ba, ‘Eñin ej ba,’ ke Irooj ear jab konono (Ezekiel 22:26, 28).
Uwaak: Enañin 300 yio ko elikin an kar Jisōs jerkakpeje, kin an kar dike Ri Jew ro, armij ro rebwid rar lemnok bwe en oktak raan in kabuñ eo an Anij jen Jabōt ñan Jabōt. Anij ear kanan bwe enaj kar walok, im ear walok. Bōd in kar lelok ñan epepen in ad eo ejjab jelā kake einwot mol. Ak, kōjparok raan in Jabōt ej juon manit an armij ro wōt im ej rupe kien eo an Anij, eo ej kakien kōjparok raan in Jabōt. Anij wōt emaron kōmman bwe juon raan en kwojarjar. Anij ear kajerammõn Jabõt, im ñe Anij ej kajerammõn, ejelok armij emaroñ ukõt e (Bwinbwin 23:20).
13. Ak ejjab ke kauwōtata ñan rupe kien eo an Anij?
Komin jab kobaik ñan nan eo ij jiroñ kom, ak bōk jen e, bwe komin maroñ in bokake kien ko an Iroij ami Anij ko ij jiroñ kom (Deuteronomy 4:2). Aolep nan ko an Anij rej erreo. Jab kobaik nan ko An, bwe En jab kauwe eok, im lo bwe kwoj juon ri riab (Jabōn Kennan Ko 30:5, 6).
Uak: Anij ear bōbrae armij ro jen air ukōt kien eo An, ikijen jolok ak kobaiktok. Kōjekdo̧o̧n kien eo an Anij ej juon iaan men ko rekauwōtata juon armej emaron̄ kōm̧m̧ane, kōnke kien eo an Anij ej weeppān im kar kōm̧m̧ane n̄an kōjparok kōj jān nana.


14. Etke Anij ear kōmmane raan in Jabōt?
A. Kakōļļe in Kōm̧anm̧an.Kememej raan in Jabōt, n̄an kōjparok e. Bwe ilo jiljino raan Irooj ear kōṃanṃan lañ ko im laḷ, im loṃaḷo, im men otemjej ilo er, im Ear kakkije ilo raan eo kein ka jiljilimjuon. Kōn menin Irooj eaar kōjeraam̧m̧an raan in Jabōt im kokwōjarjare (Exodus 20:8, 11).
B. Kakōlkōl in pinmuur im kokwōjarjar.
“Iar barāinwōt leļo̧k n̄an er Jabōt ko Aō, bwe ren juon kakōļļe ikōtaer im N̄a, bwe ren jeļā bwe N̄a Irooj eo ej kokwōjarjar er” (Ezekiel 20:12).
Uak: Anij ear lelok Sabbath einwot juon kakōlkōl ruo: (1) Ej juon kakōlkōl bwe Ear kōmman lal in ilo jiljino raan ko, im (2) ej barāinwōt juon kakōlkōl in kajoor eo an Anij ñan pinmuur im kokwōjarjar armij. Ej juon uwaak eo ekkar ñan Christian eo ñan yokwe Jabōt eo kein ka jiljilimjuon einwot kakōlkōl eo eaorōk an Anij kin Kōm̧anm̧an im pinmuur (Exodus 31:13, 16, 17; Ezekiel 20:20). Ej juon men in jab kautiej ñan jolok raan in Jabōt eo an Anij. Ilo Aiseia 58:13, 14, Anij ej ba bwe aolep ro renaj jerammōn rej aikuj in jolok neir jen raan eo An ekwojarjar.
15. Ewi joñan an aorõk ñan kõjparok raan in Jabõt bwe en kwõjarjar?
Jerawiwi ej rupe kien [kōjekdo̧o̧n kien] (1 Jon 3:4).
Wōnan jerawiwi ej mij (Dri Rom 6:23 ).
Jabdewōt eo ej pokake aolepen kien, im bōd ilo juon wōt, ej ruōn aolep ( Jemes 2:10 ).
Kraist ear bareinwõt eñtan kin kij, im likit juõn joñok ñan kij, bwe komin lor buñten nee ko An (1 Piter 2:21).
Ear erom rikōmman lomor indeeo ñan aolep ro rej pokake E (Dri Hibru 5:9 ).
Uak: Ej juon men in mour im mij. Jabōt ej kōjparok im kōjparok jān kien eo kein kajilu an kien eo an Anij. Kōjekdo̧o̧n jabdewōt iaan Kien ko Jon̄oul ej jerawiwi. Ri Christian ro renaj mõnõnõ in lor joñok eo an Christ kin kejbãrok Jabõt.


16. Ta eñjake eo an Anij ñe rũtõlin kabuñ ko rej kajekdoon raan in Jabõt?
“Priest ro an rar rupe kien eo Aō im kattoon men ko rekwojarjar Aō, rekar jab kōjenolok men ko rekwojarjar im men ko re jab kwojarjar … im rekar tilekek mejāer jān raan in Jabōt ko Aō, bwe in kattoone Iō ilubwiljier. … Kin menin Iar lutōkļo̧k Aō illu ioer” (Ezekiel 22:26, 31).
Uak: Meñe ewōr jet ritōl ro an kabun̄ ko rej kōjparok Jabōt bwe en kwojarjar kōnke rejjab jeļā em̧m̧anļo̧k, ro rej kōm̧m̧ane ilo kōttōpar rej kakkure ta eo Anij eaar ņa etan kwojarjar. Ilo air tilekek mejeir jen Sabbath eo emol an Anij, elõñ ri tel in kabuñ ko rar kõmman bwe ro jet ren kokkure. Elōñ million armij ro rar riab kin men in. Jisōs eaar kauwe Parisi ro kōn aer kōm̧m̧an āinwōt n̄e rej iakwe Anij ilo aer kar kōm̧m̧an bwe en jako juon iaan Kien ko Jon̄oul kōn m̧anit eo aer ( Mark 7:7–13 ).
17. Kejbarok raan in Jabōt ej ke lukkun jelet armij make?
Elañe kwoj yokwe Iō, komin bokake kien ko Ao (Jon 14:15).
Ñan eo ejelā kōmman emman im jab kōmmane, ñan e ej jerawiwi ( Jemes 4:17 ).
Emōņōņō ro rej pokake kien ko An, bwe en wōr aer jim̧we n̄an wōjke in mour, im maron̄ deļo̧n̄ ilo kōjām ko ilo jikin kweilo̧k eo ( Revelesōn 22:14 ).
E [Jisōs] eaar ba n̄an er, ‘Jabōt kar kōm̧anm̧an n̄an armej, im jab armej n̄an Jabōt’ ( Mark 2:27 ).
Uak: Aet! Ran in Jabōt ej juon menin letok jen Anij, eo ear kōmmane ñan kwe einwot juon kakkije jen lal in! Ej juon menin aikuj bwe armij ro rej yokwe E ren kōnan kejbãrok kien eo An kin Jabōt. Emol, yokwe ilo ejelok kien ej lukkun jab yokwe (1 Jon 2:4). Ej juon pepe eo jej aikuj in kōmmane, im jejjab maroñ in bōbrae. Nuuj eo emman ej bwe kālet ñan kōjparok Jabōt enaj kōjerammōn eok elap!
Ilo raan in Jabōt, komaron̄ en̄jake anemkwoj n̄an bōjrak —ejjeļo̧k bōd!—m̧akūtkūt ko am̧ aolep raan, āinwōt jerbal im wia, im, ilo m̧ool, joļo̧k iien ippān Rikōm̧anm̧an eo an lan̄ im laļ. Kabuñ ñan Anij ibben ri tõmak ro jet, jolok ien ibben family, etetal ilo menin kõmman ko, riit men ko rej kakajurlok ilo jitõb, im bareinwõt lolok im rejañ ri nañinmij ro rej aolep wãwen ko remõn ñan kejbãrok Jabõt eo ekwojarjar. Elikin am kar inebata ilo jiljino raan in jerbal, Anij ear lewoj ñan yuk menin letok eo an Sabbath ñan am kakije jen jerbal ko am im ñan naajdik jitõb eo am. Kwomaroñ liki bwe Ejelā ta eo emman tata ñan kwe!


18. Kwonaaj ke kautiej Anij ilo am kōjparok raan in Jabōt eo An kein kajiljilimjuon?
Uwaak:
Kajjitōk ko ñan Ļōmņak
1. Ak Jabōt ejjab ñan ri Ju ro wōt ke?
Jaab. Jisōs eaar ba, Jabōt eaar kōm̧m̧an n̄an armej ( Mark 2:27 ). Ejjab ñan ri Jew ro wot, ak ñan armij otemjej maan im kōrā ijoko otemjej. Ailiñ in ri Jew ro ear jab bed mae 2,500 yio ko elikin an kar kōmmane raan in Jabōt.
2. Jerbal 20:7-12 ejjab ke juon kein kamool bwe ri kalor ro rar lale raan in Jabōt einwot juon raan ekwojarjar?
Ekkar ñan Bible eo, kajjojo ran ej jino ilo tulok in al im jemlok ilo tulok in al tok juon (Jenesis 1:5, 8, 13, 19, 23, 31; Livitikõs 23:32) im mõttan eo emarok ilo ran eo ej itok mokta. Innem Jabōt ej jino ilo bon in Bōļaide ilo tulo in al im jemlok ilo bon in Jabōt ilo tulo in al. Kwelok in kar konono kake ilo Jerbal 20 kar kōmmane ilo ien eo emarok ilo raan in Jabōt, ak ilo ien eo jej naetan boñ in Jabōt. Ekar juon kwelok ilo bon in Jabōt, im ekar to wōt mae lukwōn boñ. Paul ear bed ilo juon tūreep in jeblak im ear jelā bwe ejamin bar lo armij rein (eoon 25). Ejelok bwilõñ bwe ear to an kwalok nan! (Ejjelok jerbal in jar ilo week otemjej enaj kar bōk aolep bon.) Paul ear pojak in etal raan eo tok juon (eoon 7). Ejelok tokjen ñan rupe pilawā ijin, kinke rar rupe pilawā raan otemjej ( Jerbal 2:46 ). Ejelok men ko rej kwalok ilo eon in bwe raan eo moktata ej kwojarjar, ak bwe Ri Christian rein mokta rar watōke einwot in. Bareinwõt ejelok kein kamool bwe kar ukõt Jabõt eo. (Ilo mol, kwelok in emaroñ kar kwalok kake kin wōt kabwilōñlōñ eo an kar kejerkak Eutychus elikin an kar buñ im mij.) Ilo Ezekiel 46:1, Anij ej jitōñlok ñan Jabōt einwot juon ian raan in jerbal ko jiljino.
3. 1 Korint 16:1,2 ejjab ke konono kin menin lelok ko ilo Sunday school?
Jaab. Ejelok melele ijin kin juon kwelok in kabuñ ilo armij. M̧ani eo eaar aikuj in likūt make ilo m̧weo. Paul eaar jeje n̄an kajjitōk ippān kabun̄ ko ilo Esia Minor n̄an jipan̄ ro jeir im jatier rej jeram̧ōl ilo Jerusalem ( Rom 15:26–28 ). Ri Christian rein rar aolep kōjparok Jabōt, innem Paul ear ba bwe ilo jibboñ in Jabōt, elikin an Jabōt jemlok, ren likit juon men ñan ro jeir im jatier rej aikuj bwe en bed ilo ien eo ej itok. Ekar aikuj in kōmmane make ilo bar juon wāween ba, ilo mweo. Ejelok melele ijin kin raan in Jabōt einwot juon raan ekwojarjar.
4. Ak ejjab ke jako ien im raan ko ilo week eo rar oktak jen ien eo an Kraist?
Jaab. Ri meletlet ro im ri bwebwenato ro rej errā bwe meñe calendar eo ear oktak, jiljilimjuon raan in week eo ejjab oktak. Kin menin, kwomaroñ liki bwe raan eo kein kajiljilimjuon ej ejja raan eo kein kajiljilimjuon eo Jisōs ear kōjparok e bwe en kwojarjar!
5. Jon 20:19 ejjab ke melele eo kin ri kalor ro rar kōmman raan in Jabōt ñan kautiej jerkakbiji eo?
Jaab. Ri kalor ro ilo ien in rar jab tõmak bwe jerkakbiji eo ear walok. Rar kwelok ijo kin air mijak ri Jew ro. Ke Jisōs eaar waļo̧k ilubwiljier, Ear kauweik er kōnke raar jab tōmak ro raar lo E ālkin An kar jerkakpeje ( Mark 16:14 ). Ejelok melele bwe rar bwine raan in Jabōt einwot juon raan ekwojarjar. Ewōr wōt jiljino jeje ko ilo Kallim̧ur Ekāāl rej kwaļo̧k raan eo m̧oktata ilo wiik eo, im ejjeļo̧k iaer ej kwaļo̧k bwe ej kwojarjar.
6. Kolosse 2:14-17 ejjab ke jolok raan in Jabōt eo kein ka jiljilimjuon?
Ejab ñan jidik. Ej jitōñlok wōt ñan raan in Jabōt ko an iiō otemjej, raan in kakije ko me raar juon annan̄inmej in men ko renaaj itok im jab n̄an raan in Jabōt eo kein kajiljilimjuon. Ekar wōr jiljilimjuon raan ko rekwojarjar ilo juon iiō, ak kwojkwoj ko, ilo Israel eo etto me kar barāinwōt ņa etaer Sabbath ko (lale Livitikōs 23 ). Men kein rar kobalok ñan, ak ijellokin Jabōt ko an Irooj (Livitikōs 23:38), ak Jabōt in raan eo kein kajiljilimjuon. Meļeļe eo air elaptata kar ilo an kwalok, ak kwalok ñan, debwāāl eo im jemlok ilo debwāāl eo. Jabōt eo an Anij ilo raan eo kein kajiljilimjuon kar kōmmane mokta jen an Adam jerawiwi, im kin menin ear jab maroñ in kwalok kin anemkwoj jen jerawiwi. Enin unin an Dri Kolosse 2 kalikar im lukkun kwalok kin raan in Jabōt ko me rar juon anōl.
7. Ekkar ñan Rom 14:5 , raan eo jej lale ejjab ke juon men eo jej lemnok kake?
Lale bwe aolepān jebta in ej kōn ekajet doon (eoon 4, 10, 13) kōn men ko reppen (eoon 1). Men eo ej walok ijin ejjab kin raan in Jabōt eo kein kajiljilimjuon, eo ej juon mõttan kien mour erreo, ak kin raan in kabuñ ko jet. Ri Jew Christian ro rar ekajete Ri Gentile ro rar jab bokake. Paul ej baj ba wōt, Jab ekajete don. Kien eo kin menin kamõnõnõ eo ejjab bar bin.