
Katak 16 in 27 • ⏱ 10–15 minutes • ✅ Ejelok wōnāān • 📖 Bible-based
Ennaan ko an Enjeļ jān Lan̄ — Kūr eo Āliktata an Anij
Ennaan ko an Anij rejjab itok wōt ikijen Jeje ko ak bareinwōt ikijen rijilōk ro jen lañ ro rej kwalok mol im kirtok armij ro ñan Ippān. Katak in ej kwalok kin kakōlkōl eo ekajur an ennaan ko an enjeļ ro jilu ilo Revelesōn 14 — ennaan ko Jisōs ej ba rej aikuj in kwaloki mokta jen An jeblak. Ilo am katak, kwonaj loe ewi wawein an ennaan kein kwalok riab, kwalok yokwe eo an Anij, im kōpooj buruer ñan raan ko eliktata in bwebwenato in lal in.
1. Etke jej katak Revelesōn? Ejjab ke sil?
Uak: Ewōr jiljino un ko raorōk ñan katak Revelesōn:
A. Ejañin kar sil (Revelesōn 22:10). Aitwerõk eo etto ikõtan Kraist im Setan, im bareinwõt wãwen ko an devil eo ilo ran ko eliktata, rej walok ilo Reveles̃õn. Setan ejjab maroñ in jibwe armij ro rejelā kin riab ko an mokta, innem ej kejatrikrik bwe armij ro renaj tõmak bwe Reveles̃õn emoj sil.
B. Etan eo wōt “Revelesōn” ej meļeļein “kōpeļļo̧k,” “kōpeļļo̧k,” ak “kwaļo̧k” —oktak jān kar sil. Ej iien otemjej lukkun bellok.
C. Revelesōn ej bok eo an Jisōs ilo juon wāween eo ejenolo̧k. Ej jino, “Revelesōn eo an Jisōs Kraist” ( Revelesōn 1:1 ). Ej barāinwōt letok juon pija in E ilo Revelesōn 1:13–16. Ejelok bar juon bok ilo Bible ej kwalok kin Jisōs im nan in jiron ko An ilo ran ko eliktata im karōk ko ñan jerbal eo An im armij ro An einwot an Reveles̃õn kwalok.
D. Revelesōn ej jeje ñan im kar kōmmane ñan armij ro ilo ran kein ad—mokta jen an kar Jisōs jeblak ( Revelesōn 1:1-3; 3:11; 22:6, 7, 12, 20).
E. Juon kōjeraam̧m̧an ejenolo̧k ej kwaļo̧k ioon ro rej riiti Revelesōn im pokake naan in kapilōk ko an ( Revelesōn 1:3; 22:7 ).
F. Revelesōn ej kwalok kin armij ro an Anij ilo ien jemlokin (kabuñ eo An) ilo an alikar. Ej kōmman bwe Bible eo en mour ñe kwoj loe men ko rej walok ilo ran ko eliktata ilo Reveles̃õn rej walok. Ej bareinwõt kwalok kin ta eo kabuñ eo an Anij ej aikuj in kwalok ilo ran ko eliktata ( Reveles̃õn 14:6–14 ). Bok in tel in ej letok juon melele kin kwalok nan in bwe kwon maroñ in kile ñe kwoj roñjake.
Kakōļļe: Mokta jen am wōnm̧aanļo̧k wōt, jouj im riiti Revelesōn 14:6–14 .

2. Anij ear jiroñ kabuñ eo An bwe en bōk gospel eo ñan aolep menin mour ko ( Mark 16:15 ). Ewi wāween An kōmeļeļeik jerbal in ekwojarjar ilo Revelesōn?
“Iar lo bar juon enjeļ ej kāke i mejatoto, im ippān gospel indeeo bwe en kwaļo̧ke. … Im bar juon enjeļ ej ļoor er, im ba. … Innem juon enjeļ kein kajilu ej ļoor er, im ba …” ( Revelesōn 14:6, 8, 9 ).
Uak: Nan eo “enjeļ” ej lukkun melelen “rijilōk,” innem ej ekkar bwe Anij ej kajerbal jilu enjeļ ro ñan kōmeļeļeik kwalok nan in gospel eo An jilu-point ñan raan ko eliktata. Anij ej kajerbal kakōlkōl in enjeļ ro ñan kakememej kij bwe kajoor eo an armij enaj kobalok ibben ennaan ko.
3. Ta point ko ruo raorõk Reveles̃õn14:6 ej kwalok kake. kwalok kin ennan eo an Anij ñan ran ko eliktata?
“Iar lo bar juon enjeļ ej kāke i mejatoto, im ippān gospel indeeo bwe en kwaļo̧k n̄an ro
ro rej jokwe ion lal—ñan ailiñ otemjelok, bwij, konono, im driloabjen otemjej” ( Reveles̃õn 14:6 ).
Uak: Men ko ruo raorõk rej: (1) bwe ej “gospel eo ejelok jemlokin,” im (2) bwe ej aikuj in
kar kwalok nan ñan armij otemjej ion lal. Ennaan ko an enjeļ ro jilu rej kalikar gospel eo, eo ej kōmmane ealikar bwe armij rej bōk lomor jen tõmak ilo—im bōk—Jisōs Kraist wōt ( Jerbal 4:10–12 ; Jon 14:6 ). Kinke ejelok bar juon ial ñan lomor, ej juon men enana ñan ba bwe ewor bar juon ial.
Men ko reriab an Setan
Menin riab ko an Satan, meñe elōñ, rej koba ruo men ko relukkun emman: (1) lomor ikijen jerbal ko, im (2)lomor ilo jerawiwi. Men kein ruo rejjab mol rej walok im kwaloki ilo ennaan ko an enjeļ ro jilu.
Elōñ, ilo air jab kile, rar bōk juon ian bōd kein ruo im rej kajeoñ in kalek lomor ion—juon men eo ejjab maroñ in walok. Jej aikuj barāinwōt kalikar bwe ejelok juon ej mol kwalok nan gospel eo an Jisōs ñan ien jemlokin eo ejjab koba ennaan ko an enjel ro jilu.

4. Ta men ko jiljino rejenolok ennan eo an enjel eo moktata ej kwalok kake?
“Ej ba ilo ainikien elap, ‘Komin mijak Anij im lelok aibujuij ñan E, bwe awa in ekajet eo An ej itok, im komin kabuñ ñan Eo e ar kõmõnmõn lõñ im lal, im lometo im unin dren ko’ ” ( Reveles̃õn 14:7 ).
Uwaak:
A. Mijak Anij. Melel in ej bwe jej aikuj kautiej Anij im kalimjōk E kin yokwe, liki, im kautiej—kijoñ in kōmmane men ko An. Men in ej kejbãrok kij jen nana. “Kōn mijak Irooj juon ej ilo̧k jān nana” (Jabōn Kōnnaan 16:6). Solomon, armij eo emālōtlōt, ear bareinwõt ba, “Kwon mijak Anij im bokake kien ko An, bwe men in ej jerbal eo an armij otemjej” (Ekklisiastis 12:13).
B. Lelok aibujuij ñan Anij. Jej kakūrmool kien in ñe jej nebar, kamolol, im bokake Anij kin an emman ñan kij. Juon ian jerawiwi ko relap ilo ran ko eliktata ej jab kamolol (2 Timote 3:1, 2).
C. Awa in ekajet eo An ej itok. Menin ej kwalok bwe aolep armij rej aikuj in bōk eddo ñan Anij, im ej juon nan ealikar bwe ekajet eo ej bed ilo ien eo. Elōn ukok ko rej ba “emoj” itok jen “ej” itok. (Aolep melele ko kin ekajet in rej bed ilo Study Guides 18 im 19.)
D. Kabuñ ñan Ri Kõmanman eo. Kien in ej jolok aolep kain kabuñ ñan ekjap—ekoba kabuñ ñan kij make—im ej jolok lemnak eo kin evolution, eo ej kariab bwe Anij ej Ri Kõmanmõn im Ri Lomor. (Elōñ bok ko im talk show ko rej kalikar ad kautiej kij make, eo emaron tellok ñan kabuñ ñan kij make. Ri Christian ro rej lo aorōk eo air ilo Christ, eo ej kōmman kij nejin Anij.)
Ko̧jpeļ eo ej koba kōm̧anm̧an im pinmuur eo an laļ in jān Irooj Anij. Kabuñ ñan Ri Kōm̧anm̧an eo ej koba kabun̄jar n̄an E ilo raan eo Ear kōjeno̧lo̧k āinwōt juon kememej in Kōm̧anm̧an (Jabōt eo kein kajiljilimjuon). Bwe Revelesōn 14:7 ej jitōñlok ñan raan in Jabōt eo kein kajiljilimjuon ej alikar ilo mol eo bwe nan ko “kar kōmmane lañ im lal, lojet” kar bōk jen kakien in Jabōt (Exodus 20:11 KJV) im kar kajerbali ijin. (Lale Study Guide 7 ñan melele ko relaplok kin Jabōt.) Ad bed ilo Anij wōt, eo ear kōmman kij ilo nememein ilo jinoin. Ro rejjab kabuñ ñan Anij einwot Ri Kōmanman—jekdoon ta eo rej kabuñ ñane—rejjamin maroñ in loe unin aer itok.
5. Ta nan in kamolol eo enjeļ eo kein karuo ej ba
kōmmane kin Babylon? Ta eo enjeļ eo an
Revelesōn 18 ej rōjan̄ armej ro an Anij n̄an kōm̧m̧ane?
Bar juon enjeļ ekar ļoor, im ba, ‘Babilon ekar wōtlo̧k’ ( Revelesōn 14:8 ).
Iar lo bar juon enjeḷ ej wanlaḷtak jān lañ. … Im ear lamõj ilo juõn ainikien elap, im ba, ‘Babilon eo elap emwij an buñ.’ … Im iar roñ bar juõn ainikien jen lañ ej ba, ‘Komin diojlok jen e, armij ro Aõ’
( Reveles̃õn 18:1, 2, 4 ).
Uak: Enjel eo kein karuo ej ba bwe Babylon emoj an buñ, im ainikien eo jen lañ ej akwelap ñan aolep armij ro an Anij bwe ren diojlok jen Babylon ilo juon ien bwe ren jab jako ibben. Elañe kwojjab jelā ta eo Babylon ej, kwomaroñ in jemlok im bed wōt ie. Lemnak kake bwe kwomaroñ kar bed ilo Babylon kiõ! (Bok in Katak 20 ej letok juon melele ealikar kin Babylon.)


6. Ta eo ennaan eo an enjeļ eo kein kajilu ej lukkuun kakkōl kake?
Enjel eo kein kajilu ej lor ir, im ba ilo juon ainikien elap, ‘Eļan̄n̄e jabdewōt ej kabun̄jar n̄an kidu eo im ekjab eo an, im bōk kakōļļe eo an ioon bōran ak ioon pein, e make enaaj barāinwōt idaak jān wain in illu an Anij’ ( Revelesōn 14:9, 10 ).
Uak: Ennaan eo an enjeļ eo kein kajilu ej kakkōl armej ro ņae aer kabun̄jar n̄an kidu eo im ekjab eo an im bōk kakōļļeen kidu eo ilo bōraer ak peier. Enjel eo moktata ej kakien kabuñ eo emol. Enjel eo kein kajilu ej kwalok kin tokjen ko renana rej walok jen kabuñ wan. Kwojelā ke kin wōn kidu eo? Im ta kakōlkōl eo an? Elañe kwojjab jelā, kwomaroñ jemlok am kabuñ ñan kidu eo ilo am jab kile. (Bok in Katak 20 ej letok aolep melele ko ikijen kidu eo im kakōlkōl eo an. Bok in Katak 21 ej kwalok kin pija eo an.)
7. Ta melele eo emen an Anij letok ilo Reveles̃õn 14:12 kin armij ro An ro rej bõk im lor ennan ko an enjel ro jilu?
“Ijin kijenmij an ro remõn, ijin ro rej bokake kien ko an Anij im tõmak ilo Jisõs” ( Reveles̃õn 14:12 ).
Answer:
A. Rej kijenmij, niknik, im tiljek ñan jemlokin. Armej ro an Anij rej kwalok E ikijen air kijenmij, yokwe im ikijen air tiljek ñan kwojarjar ilo mour ko air.
B. Rej ro rekwojarjar, ak “ro rekwojarjar,” kinke rej lukkun bed ilo turear in Anij.
C. Rej kejbarok kien ko an Anij. Armej rein retiljek rej m̧ōņōņō in pokake Kien ko An Jon̄oul im aolep kien ko jet Ear letok. Mejenkajjik eo air moktata ej ñan kamõnõnõik E, eo rej yokwe (1 Jon 3:22). (Bok in Katak 6 ej letok melele ko relaplok kin Kien ko Joñoul.)
D. Ewōr ippāer tōmak eo an Jisōs. Menin emaron bar ukōte einwot “tōmak ilo Jisōs.” Ilo jabdewōt jekjek, armij ro an Anij rej lukkun lor Jisōs im lukkun liki E.
Ñe aolep renaj roñ ennaan eo an Jisōs kin ien jemlokin, Enaj jeblak ñan lal in bwe en bōk armij ro An ibben ñan lañ.


8. Ñe aolep renaj roñ ennaan eo an Jisōs kin ien jemlokin, Enaj jeblak ñan lal in bwe en bōk armij ro An ibben ñan lañ.
“Innem I ar kalimjeke, im lo, juon kōdọ e mouj, im ioon kōdọ eo ej jijet juon āinwōt Nejin Armej, im ewōr ippān ioon bōran juon kūrawūn gold” ( Revelesōn 14:14 ).
Uak: Elikin an kar katakin enjel ro jilu ennan ko ñan kajjojo armij, Jisōs enaj jeblak ilo kōdọ ko ñan bōk armij ro An ñan mweo imwiir ilañ. Ilo An walok, 1,000-iiō in marok eo elap an Revelesōn jebta 20 enaj jino. (Bok in Katak 12 ej kwalok kin 1,000 yio kein. Bok in Katak 8 ej kwalok melele ko kin itok eo an Jisōs kein karuo.)
9. Ilo 2 Piter 1:12, ri jilek eo ej konono kin “mol eo kiõ.” Ta melelen?
Men eo ejejjet ilo “mol eo kiõ” an Noah kar juon ibwijleplep eo ej itok
Uak: Mol eo kiõ ej juon mõttan in gospel eo ejelok jemlokin eo ewōr an menin aikuj ñan juon ien eo ejejjet. Waanjoñak ko rej:
A. Ennaan eo an Noah kin Ibwijleplep eo (Jenesis 6 im 7; 2 Piter 2:5). Noah ear juon ri kwalok kin wãnik. Ear katakin kin yokwe eo an Anij ke ear kakkōl kin juon ibwijleplep eo enaj kar kokkure lal in. Ennaan eo kin Ibwijleplep eo kar “mol eo kiõ” ñan ien eo. Ainikien eo an ekar “deloñ ilo wa eo.” Im ekar lukkun aurõk bwe enaj kar jab eddo elañe ekar jab kwalok kake.
B. Ennaan eo an Jonah ñan Nineveh (Jonah 3:4) “Mol eo an Jonah kiõ” ej bwe Nineveh enaj kar kokkure ilo 40 raan ko. Jona ear barāinwōt kōkajoorļo̧k Rilo̧mo̧o̧r eo, im jikin kweilo̧k eo eaar ukweļo̧k. Ñan jolok 40-raan in kakkōl eo enaj kar jab tiljek. Ekar mol eo kiõ. Ear jejjet ñan ien eo ilo juon wewein ejenolok.
C. Ennaan eo an Jon Ripeptaij (Matu 3:1–3; Luk 1:17). “Mol eo” an John ej bwe Jisōs, Messaia eo, ej pojak in walok. Jerbal eo an kar ñan kwalok gospel eo im kōpooj armij ro ñan itok eo an Jisōs moktata. Ñan kar jolok men eo moktata ilo gospel eo ilo ien eo an enaj kar jab maroñ in lemnok kake.
D. Ennaan ko an enjeļ ro jilu ( Revelesōn 14:6–14 ). “Mol eo” an Anij ñan rainin ej bed ilo ennaan ko an enjel ro jilu. Emool, lomor ikijen Jisōs Kraist wōt ej aorōk in ennaan kein. Ak, “mol eo kiõ” an enjel ro jilu kar bareinwõt lelok ñan kebojak armij ro ñan itok eo an Jesus kein karuo im ñan kabellok mejeir ñan riab ko an Satan.
Elañe armij ro rejjab melele kin ennan kein, Satan emaron kar jibwe im kokkure ir. Jisōs ear jelā ke kar aikuji ennaan kein jilu rejenolok, innem ilo jouj Ear lewoj. Rej aikuj jab kar jolok. Jouj im jar ilo mol ilo am etale ir point kin point ilo Study Guide ko jiljino rej itok.
Jet ian men ko kwar loi remaroñ in kabwilōñlōñ. Ak aolep renaj kamõnõnõ. Buruwōm enaj lukkun mōņōņō. Kwonaj eñjake an Jisōs konono ñan yuk! Elikin men otemjej, rej ennaan ko An.
10. Wõn eo Bible ej ba enaj itok im kwalok juõn ennan “mol eo kiõ” mokta jen ran eo elap an Iroij?
“Lo, Inaaj jilkinwaj Ilaija rikanaan eo m̧okta jān an itok raan eo eļap im kaamijak an Irooj” (Malachi 4:5).
Uak: Ilaija ri kanan eo. Ewõr juõn men eaorõk kin Ilaija im ennan eo an, einwõt jenaj loe ilo kajitõk ko tok jet.
11. Ta eo Ilaija ear kōmmane me ear kōmman an Irooj lale e?
Kakōļļe: Jouj im riiti 1 Kiin̄ 18:17–40 .
Uak: Ilaija ear akwelap ñan armij ro bwe ren bebe kin wōn eo renaj jerbal ñane (eoon 21). Ailiñ eo ear lukkun kabuñ ñan ekjap. Enañin aolep rar jolok Anij eo emol im kien ko An. Ekar wor juon ri kanan an Anij, Ilaija, im 450 ri kanan ro an Baal (eoon 22). Ilaija ear lemnak bwe e im ri kabuñ ro rar kalek lokatok ko im likit wijki im juõn kau ion. Innem ear ba bwe ren kajjitōk ippān Anij eo emool bwe en kwalok E make ilo an kōjepel lokatok eo An. Anij eo an ri pagan ro ear jab uwaak, ak Anij eo emool an Ilaija ear jilkintok kijeek jen lañ im tile katok eo an Ilaija.
Ennaan eo ej aikuj juon pepe
Ennaan eo an Elijah ear itok ilo juon ien eo elap an kar jorrāān ilo jitõb im an ailiñ eo ear buñ jen tõmak. Ear itok kin kajur eo elap jen lañ bwe ear bõjrak “jerbal ko einwõt ien otemjej” im ear bõktok lemnak eo an ailiñ eo. Innem Ilaija ear kate armej ro bwe ren pepe wõn eo renaj karejar ñane, Anij ak Beal. Ilo air lukkun būromõj im lukkun tõmak, armij ro rar kãlet Anij (eoon 39).
Jon Ripeptaij ear kwalok ennan eo “Ilaija” ilo ien eo an. Ro rej kwalok Reveles̃õn 14:6–14 ewōr ippāer ennaan eo an Elijah ñan rainin.


12. Ennaan eo an Elijah ewōr ruo an jerbal.Ekar juon ennaan “mol eo kiõ” ñan kōpooj armij ro ñan itok eo an Jisōs moktata im juon ennaan “mool eo kiõ” ñan kōpooj armij ro ñan itok eo An kein karuo.Wōn eo Jisōs eaar ba eaar kwaļo̧k ennaan eo an Ilaija n̄an kōpooj armej ro n̄an itok eo An m̧oktata?
“Ejjelok juon ej jerkak elap jen Jon ri baptais. … Im elañe kom kōnan bōke, E Ilaija eo ej itok” ( Matu 11:11, 14 ).
Uak: Jisōs ear naetan kwalok nan eo an Jon ñan kōpooj armij ro ñan itok eo An moktata “Ilaija,” ak Elijah
majej. Ennaan eo an John, einwot ilo ien ko an Elijah, ear kalikar mol eo innem ear kate ir ñan juon bebe. Baibōļ ej ba kōn Jon Ripeptaij, “E naaj … ilo̧k … ilo jetōb im kajoor an Ilaija” ( Luk 1:17 ).
13. Ewi wāween ad jelā bwe kanaan eo ewōr juon an jerbal kein karuo n̄an tōre in ad–m̧okta wōt jān itok eo kein karuo?
Inaaj jilkinwaj Ilaija rikanaan eo m̧okta jān an itok raan eo eļap im kaamijak an Irooj (Malachi 4:5).
Al enaaj oktak im marok, im allōn̄ enaaj bōtōktōk, m̧okta jān an itok raan eo eļap im kaamijak an Irooj (Joel 2:31).
Uak: Jouj im lale bwe ruo men ko renaj walok mokta jen an itok ran eo elap im kabwilōñlōñ an Iroij eo kar kwalok kake ilo Joel 2:31juon, itok eo an ennan eo an Elijah, im ruo, kakōlkōl ko relap ilo lañ ko. Menin ej jibañ kij loe men kein ruo. Ran eo emarok ear walok ilo May 19, 1780. Ilo bon eo wot, allōñ eo ear walok einwot bōtōktōk. Matu 24:29 ej kobaiktok bar juon kakōlkōl ej wōtlo̧k in iju ko, eo ear walok ilo Nobōm̧ba 13, 1833. Jen menin, jejelā bwe ennaan eo an Elijah ilo ien jemlokin ej aikuj jino epaak ak elikin 1833 mokta jen an itok raan eo elap an Iroij.
Ennaan eo Kein Karuo an Elijah Elikin Kakōļļe ko ilo Lan̄
Alikar bwe ennan eo an John kin Elijah ejjab jerbal ñan ennan eo kein karuo kinke kakōlkōl ko relap an Anij rar walok elõñlok jen 1,700 yio ko elikin an kar John kwalok ennan eo an. Ennaan eo an Elijah ilo Joel 2:31 ej aikuj in jino elikin kakōļļe ko ilo lañ ilo 1833 im ej aikuj in kōpooj armej ro ñan itok eo an Jisōs kein karuo. Ennan in mol eo ilo Reveles̃õn 14:6–14 ej lukkun jejjet. Ear jino ilo 1844 im ej kōpooj armej ro ipeļaakin laļ in n̄an itok eo an Jisōs kein karuo (eoon 14), eo enaaj bōk jikin ālkin an ennaan eo jilu m̧ōttan ko tōpar aolep armej ioon laļ in. (Melele ko kin raan in 1844 rej bed ilo Study Guides 18 im 19.)
Ennaan eo ej aikuj juon pepe
Ilaija ear ba bwe nana en jelmae im bwe aolep ren bebe kin wōn eo renaj jerbal ñane. Bareinwõt ej bareinwõt kin ennan eo an Anij ñan kij rainin. Juon pepe ej aikuj in kōmmane. Ennaan eo an Anij ej kalikar Satan im karōk ko an. Ej kwalok yokwe eo an Anij im men ko An ej aikuji. Anij ej kirtok armij ro rainin ñan bar jeblak ñan kabuñ eo emol ñan Anij wõt. Ñan jelā jerbal ñan jabdewōt armej ak jabdewōt men ilo raan in eaorōk ej āinwōt jab tiljek im enaaj tōprak ilo mej indeeo. Anij ear tõbar buruen armij ilo ran ko an Elijah (1 Kiiñ 18:37, 39) im ilo ran ko an Jon Ripeptaij. Enaaj kōmmane ejja men in wōt ilo raan kein āliktata āinwōt an armej ro uwaake ennaan ko an enjeļ ro jilu ( Revelesōn 18:1–4 ).


14. Ta jeraam̦m̦an eo ekabwilõñlõñ enaaj bõktok ñe jej kwal̦o̦k naan kõn ennaan eo an Ilaija (ennaan ko an enjel̦ ro jilu)?
“Elaija … enaaj ukōt būruon ro jemāer n̄an ro nejier, im būruōn ro nejier n̄an ro jineer” (Malachi 4:5, 6).
Uak: Nebar Anij! Ennaan eo an Elijah—ak ennaan ko an enjeļ ro jilu—enaaj bōktok ro uwaan baam̧le eo ippān doon ilo juon jemjerā eo ej iakwe, epaak, lan̄lōn̄, im lan̄. Ej juon kallimur eo emman!
15. Naan eo “gospel” ej melelen nuuj eo emman. Ennaan ko an enjeļ ro jilu ilo Revelesōn 14 rej ke letok juon nuuj em̧m̧an?
Uak: Aet! Jen etale nuuj eo emman jaar loe ilo melele in kin ennan ko an enjel ro jilu:
A. Kajjojo armij enaj wor ien ko remman ñan air roñjake im melele kin gospel eo ilo ran eo eliktata. Ejelok juon enaj eļļā jen.
B. Karōk ko rekajur an devil eo ñan jibwe im kokkure armij renaj walok ñan kij, innem jejjab aikuj in jibwe.
C. Kajoor in lañ enaj kobalok ñan kwalok ennan eo an Anij ilo ran kein eliktata.
D. Armej ro an Anij renaj kijenmij. Ej naetan ir “ro rekwojarjar.”
E. Armej ro an Anij renaaj bōk tōmak eo an Jisōs.
Armej ro an Anij renaaj, kōn iakwe, pokake kien ko An
G. Anij elap an yokwe kij bwe Ear jilkintok ennaan ko rejenolok ñan kōpooj kij ñan Jisōs
itok eo kein karuo.
H. Ennaan ko an Anij ñan raan kein āliktata renaaj bōktok ro uwaan baamle eo ippān doon ilo iakwe im m̧ōttā.
I. Men eo elaptata an aorōk ilo ennaan ko an enjeļ ro jilu ej bwe lomor emoj an lelok ñan aolep armij ikijen Jisōs Kraist. Ej letok wānōk eo An ñan kalibubu mour ko ad remootlok im ilo kabwilōñlōñ ej letok wānōk eo An ñan kij raan otemjej bwe jen maroñ in eddeklok ilo jouj im erom einwot E. Ippān, jejjab maroñ likjab. Elañe ejelok E, jejjab maroñ in tōbrak.
Bar juon naan
Point ko ilo ennaan ko an enjeļ ro jilu me renaaj kōmeļeļeiki ilo Bok in Katak ko rej itok rej:
Awa in ekajet eo an Anij emoj an itok!
B. Komin diwōjtok jen Babylon eo emwij an buñ.
Jab bōk kakōlkōl in kidu eo.
Elōñlok nuuj ko remman renaj walok ilo am jar im katak kin men kein ilo Study Guides ko ilju. Kwonaaj bwilōñ im mõnõnõ kin jet men ko, bwilõñ im buromõj kin jet. Jet ian men ko remaroñ bin ñan bōki. Ak kinke Jesus ear jilkintok ennan ko rejejjet jen lañ ñan jibañ im tel kij kajjojo ilo ran kein eliktata, emol ejelok men enaj laplok an aorõk jen ad roñjake kajjojo ennan, ñan lukkun melele kin kajjojo iair, im lukkun lor kajjojo iair.

16. Kwoj ke eñjake am kamolol ñan katak bwe Jisōs ewōr juon an ennaan ejenolok ñan tel im jibañ armij ro An ilo ran kein eliktata in bwebwenato in lal in?
Uwaak:
Kajjitōk ko ñan Ļōmņak
1. Aolep armij ro ion lal renaj ke bōk ennan ko an enjel ro jilu mokta jen an Jisōs jeblaktok? Ilo an lõñ billion armij ro rej mour kiõ, ewi wãwen men in emaroñ walok?
Aet enaj walok kinke Anij ear kallimur kake (Mark 16:15). Paul ear ba bwe gospel eo ear etal ñan aolep menin mour ko iumin lañ ilo ien eo an (Dri Kolosse 1:23 ). Jona, kōn jouj eo an Anij, eaar tōpar aolepān jikin kweilo̧k in Nineveh ilo edikļo̧k jān 40 raan (Jona 3:4–10). Bible eo ej ba bwe Anij enaj kadedelok jerbal eo im kadiklok (Dri Rom 9:28). Kōtmene kake. Enaj walok ilo mõkaj!
2. Moses im Ilaija rar ke walok ibben Jisōs ilo ien eo ear oktak (Matu 17:3) ak ear baj juon visōn wōt?
Men eo ear walok ear mol. Nan in Greek eo horama, kar ukõte vision ilo eon 9, ej melelen ta eo kar loe. Moses kar jerkakpeje jān mej im kar bōkļo̧k n̄an lan̄ ( Jud 1:9 ), im Ilaija kar ukōte ilo an jab lo mej ( 2 Kiin̄ 2:1, 11, 12 ). Em̧m̧aan rein ruo, ro raar pād ioon laļ in im kar en̄taan eļap jān tariņae ko an devil im jum̧ae eo an armej ro an Anij, raar meļeļe ta eo Jisōs eaar en̄jake. Raar itok n̄an kōketak im kakeememej E kōn aolep ro renaaj kar ukōt er n̄an aelōn̄ in kiin̄ eo An ilo aer jab lo mej (āinwōt Elijah) im jerkakpeje n̄an mour jān lōb n̄an deļo̧n̄e aelōn̄ in kiin̄ eo An (āinwōt Moses) kōn katok eo An kōn jerawiwi ko ad.
3. Etke Jon Ripeptaij eaar ba bwe eaar jab Ilaija ( Jon 1:19–21 ) ke Jisōs eaar ba bwe eaar ( Matu 11:10–14 )?
Uwaak eo ej itok jān Luk 1:3–17 . Enjel eo ear kwalok kin lotak eo an John ear ba, Lio belem Elisabeth enaj keotak juon nejōm, im kwonaj naetan Jon. … Enaj lap ilo mejen Iroij. … Enaaj barāinwōt etal im̧aan Mejān ilo jetōb im kajoor eo an Ilaija, ‘n̄an ukōt būruon ro jemāer n̄an ro nejier,’ im ro rejjab pokake n̄an mālōtlōt eo an ro rewānōk, n̄an kōpooj juon armej eo em̧ōj kōpooje n̄an Irooj (eoon 13–17). Ke Jisōs eaar ņa etan Jon āinwōt Ilaija, Ej jitōn̄ļo̧k mour eo an, jetōb eo an, kajoor eo an, im jerbal eo an āinwōt an Ilaija. Ejja men in wõt ej mol kin ennan eo an Elijah kin ran kein eliktata. Aorōk eo ej ioon ennaan eo, jab armej eo. Innem Jon ear jab Ilaija ilo mol, ak ear kwalok ennan eo an Ilaija.
4. Emaroñ ke bwe juon en kwalok mol eo an Jisōs kin ien jemlokin ñan rainin ilo an jab kobaik ennan ko an enjel ro jilu?
Jaab. Ennaan ko an enjeļ ro jilu rej aikuj in koba. Ilo bok in Revelesōn, Jisōs make ej kwalok ennaan eo An kin ien jemlokin (Revelesōn 1:1) im ba bwe armij ro An rej aikuj in lor ta eo Ear kwalok ilo bok eo (Revelesōn 1:3; 22:7). Innem ro retiljek ilo ien ko eliktata rej aikuj kwalok ennan ko an Jisōs jen bok in Revelesōn. Menin, emool, ekoba kwalok ennan eo An ejenolok jilu-point ko ilo Reveles̃õn 14:6–14 . Lale bwe Jisōs ej naetan ennaan kein gospel indeeo ilo eon 6. Ej barāinwōt ba bwe rej aikuj in bōklok ñan armij otemjej ion lal mokta jen an jeblak ñan armij ro An. Lale jilu lemnok ko relap:
A. Ejelok armij ej mol an kwalok gospel eo an Jisōs elañe ejjab kobaik ennan ko an enjel ro jilu.
B. Ejelok armij ewōr an maroñ ñan naetan ennaan ko an gospel indeeo elañe ej jolok ennan ko an enjel ro jilu.
C. Ennaan ko an enjeļ ro jilu rej kōpooj armej ro n̄an itok eo an Jisōs kein karuo ( Revelesōn 14:12–14 ). Elañe kwojjab roñjake, melele, im bōk ennaan ko an Jisōs kin ien jemlokin, kwomaroñ jab bojak ñan itok eo An kein karuo.
Ennaan ko rejenolok ñan ien jemlokin
Jisōs, eo ejelā ta eo jej aikuji, ear letok ñan kij jilu ennaan ko rejenolok ñan ien jemlokin. Jej aikuj melele im lor ir. Bok in Katak ko jiljino rej itok renaj kalikar ennaan kein.
5. Luk 1:17 ej ba bwe ennaan eo an Elijah ej ñan ukōt ro rejjab bokake ñan mālōtlōt eo an ro rewānōk. Ta melelen men in?
Ro rewānōk renaaj mour kōn tōmak (Dri Rom 1:17). Ro rewānōk ewōr aer mālōtlōt n̄an likūt lo̧mo̧o̧r eo aer ioon tōmak ilo Rilo̧mo̧o̧r eo. Ejelok lomor ilo jabdrewot bar juon, bwe ejelok bar juon etan iumin lañ kar letok ñan armij ro me jej aikuj in bōk lomor kake ( Jerbal 4:12 ). Ennaan eo an John ñan Elijah kar ñan kōmman bwe en alikar ñan aolep. Juon tõmak eo ej bedbed ion jabdrewot armij ak jabdrewot men ijellokin Jisōs Kraist ejjab maroñ in lomor jen jerawiwi im tellok ñan juon mour eo eoktak. Armej ro rej aikuj in roñjake im melele kin men in. Mol in ej lukkun buruen ennan eo an Anij ñan kij rainin.