Lesson 4:
A Colossal City in Space

२७ पैकी धडा ५ • ⏱ १०–१५ मिनिटे • ✅ मोफत • 📖 बायबलवर आधारित
निरोगी, आनंदी वैवाहिक जीवनासाठी बायबलमधील १७ महत्त्वाच्या गोष्टी
विवाहामुळे अथांग आनंद मिळतो, पण योग्य पाया नसल्यास त्याला अशा गंभीर आव्हानांना सामोरे जावे लागू शकते, ज्याची अनेक जोडप्यांनी कधी अपेक्षाही केली नव्हती. हा धडा घरात प्रेम, शांती आणि ऐक्य निर्माण करण्यासाठी व ते टिकवून ठेवण्यासाठी देवाची कालातीत तत्त्वे प्रकट करतो. साधी बायबलीय सत्ये दैनंदिन जीवनात कसे परिवर्तन घडवू शकतात आणि तुमचे नातेसंबंध कसे दृढ करू शकतात, हे तुम्ही पाहाल.
सुखी वैवाहिक जीवनासाठी सतरा चाव्या
१. तुमचे स्वतःचे खाजगी घर वसवून घ्या.
पुरुष आपल्या आईवडिलांना सोडून आपल्या पत्नीला जाऊन मिळेल आणि ते एकदेह होतील (उत्पत्ति २:२४).
उत्तर: ईश्वराचे तत्त्व असे आहे की, विवाहित जोडप्याने आपल्या आई-वडिलांचे घर सोडून स्वतःचे घर वसवले पाहिजे, जरी आर्थिक परिस्थितीमुळे एका खोलीच्या अपार्टमेंटसारख्या साध्या घरात राहावे लागले तरीही. पती-पत्नीने हा निर्णय एकजुटीने एकत्र घ्यावा आणि कोणी विरोध केला तरीही आपल्या निर्णयावर ठाम राहावे. जर या तत्त्वाचे काळजीपूर्वक पालन केले गेले, तर अनेक वैवाहिक संबंध सुधारतील.


२. तुमचे प्रेमसंबंध चालू ठेवा.
सर्वांपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे एकमेकांवर उत्कट प्रीती करा, कारण ‘प्रीती पुष्कळ पापांना झाकून टाकेल’ (१ पेत्र ४:८).
तिचा नवरा तिची स्तुती करतो (नीतिसूत्रे ३१:२८).
“विवाहित स्त्री आपल्या पतीला कसे संतुष्ट करावे याची काळजी घेते” (१ करिंथकर ७:३४).
“एकमेकांशी प्रेमळपणे वागा … एकमेकांचा आदर करा आणि एकमेकांना प्राधान्य द्या” (रोमकरांस पत्र १२:१०).
उत्तर: तुमच्या वैवाहिक जीवनातही तुमचे प्रेमसंबंध चालू ठेवा किंवा त्यांना पुन्हा जिवंत करा. यशस्वी विवाह आपोआप होत नाहीत; ते घडवावे लागतात. एकमेकांना गृहीत धरू नका, नाहीतर त्यामुळे येणारा एकसुरीपणा तुमच्या वैवाहिक जीवनाला हानी पोहोचवू शकतो. एकमेकांबद्दलचे प्रेम व्यक्त करून ते वाढवत ठेवा; नाहीतर, प्रेम कमी होऊ शकते आणि तुम्ही एकमेकांपासून दूर जाऊ शकता. प्रेम आणि आनंद स्वतःसाठी शोधून मिळत नाहीत, तर ते इतरांना देऊन मिळतात. म्हणून शक्य तितका वेळ एकत्र गोष्टी करण्यात घालवा. एकमेकांना उत्साहाने अभिवादन करायला शिका. एकत्र आराम करा, भेटा, स्थळदर्शन करा आणि जेवण करा. लहानसहान सौजन्य, प्रोत्साहन आणि प्रेमळ कृतींकडे दुर्लक्ष करू नका. एकमेकांना भेटवस्तू किंवा उपकारांनी आश्चर्यचकित करा. एकमेकांवर अधिक प्रेम करण्याचा प्रयत्न करा. तुम्ही तुमच्या वैवाहिक जीवनात जेवढे देता, त्यापेक्षा जास्त मिळवण्याचा प्रयत्न करू नका. प्रेमाचा अभाव हा वैवाहिक जीवनाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे.
बायबलची सुधारित प्रमाणित आवृत्ती, (C) १९४६, १९५२, १९७१, अमेरिकेतील चर्च ऑफ क्राइस्टच्या राष्ट्रीय परिषदेच्या ख्रिस्ती शिक्षण विभागाद्वारे. परवानगीने वापरले आहे.
३. लक्षात ठेवा की देवाने तुम्हाला विवाहाच्या बंधनात एकत्र जोडले आहे.
याच कारणास्तव पुरुष आपले आई-वडील सोडून आपल्या पत्नीला जडून राहील. म्हणून ते दोघे नाहीत, तर एकदेह आहेत. म्हणून देवाने जे एकत्र जोडले आहे, ते मनुष्याने वेगळे करू नये (मत्तय १९:५, ६).
उत्तर: तुमच्या घरातून प्रेम जवळजवळ नाहीसे झाले आहे का? सैतान तुम्हाला त्याग करण्याचा मोह दाखवून तुमचे लग्न तोडू इच्छितो, पण हे विसरू नका की देवाने स्वतः तुम्हाला विवाहबंधनात एकत्र जोडले आहे आणि तुम्ही एकत्र राहावे व आनंदी राहावे अशी त्याची इच्छा आहे. जर तुम्ही त्याच्या दैवी आज्ञांचे पालन कराल, तर तो तुमच्या जीवनात आनंद आणि प्रेम आणेल. देवाजवळ सर्व काही शक्य आहे (मत्तय १९:२६). निराश होऊ नका. जर तुम्ही देवाला विनंती केली आणि त्याला तसे करू दिले, तर त्याचा आत्मा तुमचे आणि तुमच्या जोडीदाराचे हृदय बदलू शकतो.


४. आपल्या विचारांचे रक्षण करा.
तो आपल्या मनात जसा विचार करतो, तसाच तो असतो (नीतिसूत्रे २३:७).
तू आपल्या शेजाऱ्याच्या पत्नीचा लोभ धरू नको (निर्गम २०:१७).
आपले हृदय सर्वतोपरी जपा, कारण त्यातूनच जीवनाचे प्रश्न निर्माण होतात (नीतिसूत्रे ४:२३).
ज्या गोष्टी सत्य, उदात्त, न्याय्य, शुद्ध, सुंदर आणि कीर्तिदायक आहेत, त्यांवर मनन करा (फिलिप्पैकर ४:८).
उत्तर: चुकीच्या विचारसरणीमुळे तुमच्या वैवाहिक जीवनाला गंभीर हानी पोहोचू शकते. सैतान तुम्हाला, “आपलं लग्न ही एक चूक होती,” “ती मला समजत नाही,” “मी हे आता आणखी सहन करू शकत नाही,” “गरज पडल्यास आपण घटस्फोट घेऊ शकतो,” “मी आईकडे घरी जाईन,” किंवा, “तो त्या बाईकडे पाहून हसला,” अशा विचारांनी मोहात पाडेल. अशा प्रकारची विचारसरणी धोकादायक आहे, कारण अंतिमतः तुमचे विचारच तुमच्या कृतींवर नियंत्रण ठेवतात. विश्वासघातकीपणा सुचवणारी कोणतीही गोष्ट पाहणे, बोलणे, वाचणे किंवा ऐकणे टाळा—किंवा अशा कोणत्याही व्यक्तीशी संबंध ठेवणे टाळा. अनियंत्रित विचार हे एखाद्या तीव्र उतारावर न्यूट्रलमध्ये ठेवलेल्या गाडीसारखे असतात; त्याचा परिणाम विनाशकारी असू शकतो.
५. एकमेकांवर रागावून कधीही झोपू नका.
तुमचा क्रोध सूर्यास्तापर्यंत टिकू देऊ नका (इफिसकरांस पत्र ४:२६).
“तुम्ही एकमेकांसमोर आपले अपराध कबूल करा” (याकोब ५:१६).
मागच्या गोष्टी विसरून जा (फिलिप्पैकर ३:१३).
जसे देवाने ख्रिस्तामध्ये तुम्हाला क्षमा केली, तसे तुम्ही एकमेकांशी दयाळू, कोमल आणि क्षमाशील असा. (इफिसकरांस पत्र ४:३२).
उत्तर: लहान-मोठ्या दुखापतींवर आणि तक्रारींवर रागावत राहणे धोकादायक ठरू शकते. जर वेळेवर त्यावर तोडगा काढला नाही, तर लहानसहान समस्यासुद्धा तुमच्या मनात दृढ विश्वासाप्रमाणे रुजू शकतात आणि जीवनाकडे पाहण्याच्या तुमच्या दृष्टिकोनावर विपरीत परिणाम करू शकतात. म्हणूनच देवाने सांगितले आहे की झोपण्यापूर्वी आपला राग शांत होऊ द्या. क्षमा करण्याइतके आणि 'मला माफ करा' म्हणण्याइतके मोठे व्हा. शेवटी, कोणीही परिपूर्ण नसते आणि तुम्ही दोघे एकाच संघाचे सदस्य आहात, म्हणून जेव्हा तुम्ही चूक करता तेव्हा ती कबूल करण्याइतके विनम्र व्हा. शिवाय, समेट करणे हा एक खूप सुखद अनुभव आहे, ज्यात वैवाहिक जोडीदारांना एकमेकांच्या जवळ आणण्याची विलक्षण शक्ती असते. देवाने हे सुचवले आहे! आणि ते प्रभावी ठरते!


६. ख्रिस्ताला आपल्या घराच्या केंद्रस्थानी ठेवा.
परमेश्वर घर बांधत नाही तोपर्यंत, ते बांधणाऱ्यांचा श्रम व्यर्थ आहे (स्तोत्रसंहिता १२७:१).
आपल्या सर्व मार्गांत त्याला ओळखा, म्हणजे तो तुमचे मार्ग सरळ करील (नीतिसूत्रे ३:६).
आणि देवाची शांती, जी सर्व समजाच्या पलीकडे आहे, ती ख्रिस्त येशूद्वारे तुमच्या अंतःकरणाचे व मनाचे रक्षण करील (फिलिप्पैकर ४:७).
उत्तर: हे खरोखरच सर्वात महान तत्त्व आहे, कारण यामुळेच इतर सर्व तत्त्वे शक्य होतात. घरातील सुखाचा महत्त्वाचा घटक मुत्सद्देगिरी, रणनीती किंवा समस्यांवर मात करण्याच्या आपल्या प्रयत्नांमध्ये नसून, ख्रिस्तासोबतच्या ऐक्यतेमध्ये आहे. ख्रिस्ताच्या प्रेमाने भरलेली हृदये जास्त काळ एकमेकांपासून दूर राहणार नाहीत. घरात ख्रिस्त असल्यामुळे, विवाह यशस्वी होण्याची शक्यता अधिक असते. येशू कटुता आणि निराशा धुऊन टाकू शकतो आणि प्रेम व आनंद पुन्हा स्थापित करू शकतो.
७. एकत्र प्रार्थना करा.
जागृत राहा आणि प्रार्थना करा, म्हणजे तुम्ही मोहात पडणार नाही. आत्मा तर तयार आहे, पण शरीर दुर्बळ आहे
(मत्तय २६:४१).
एकमेकांसाठी प्रार्थना करा (याकोब ५:१६).
तुमच्यापैकी कोणाला ज्ञानाची उणीव असल्यास, त्याने देवाला मागावे, जो सर्वांना उदारपणे देतो (याकोब १:५).
उत्तर: एकमेकांसोबत प्रार्थना करा! हा एक अद्भुत उपक्रम आहे जो तुमच्या वैवाहिक जीवनाला तुमच्या कल्पनेपलीकडे यशस्वी होण्यास मदत करेल. देवापुढे गुडघे टेका आणि त्याच्याकडे एकमेकांसाठी खरे प्रेम, क्षमा, शक्ती, शहाणपण आणि समस्यांवर उपाय मागा. देव उत्तर देईल. तुमच्या सर्व चुका आपोआप दूर होणार नाहीत, परंतु देवाला तुमचे हृदय आणि कृती बदलण्याची अधिक संधी मिळेल.


८. घटस्फोट हा उपाय नाही हे मान्य करा.
“देवाने जे एकत्र जोडले आहे, ते मनुष्याने वेगळे करू नये” (मत्तय १९:६).
“जो कोणी व्यभिचाराशिवाय आपल्या पत्नीला घटस्फोट देतो आणि दुसऱ्या स्त्रीशी लग्न करतो, तो व्यभिचार करतो; आणि जो कोणी घटस्फोटित स्त्रीशी लग्न करतो तो व्यभिचार करतो” (मत्तय १९:९).
“ज्या स्त्रीला पती आहे, ती जोपर्यंत तो जिवंत आहे तोपर्यंत नियमशास्त्रानुसार त्याच्याबरोबर बांधलेली असते” (रोमकरांस पत्र ७:२).
उत्तर: बायबल सांगते की विवाहाचे बंधन अतूट असावे. केवळ व्यभिचाराच्या बाबतीतच घटस्फोटास परवानगी आहे. पण तरीही, त्याची मागणी केली जात नाही. विश्वासघाताच्या बाबतीतही, घटस्फोटापेक्षा क्षमा करणे नेहमीच उत्तम असते.
जेव्हा देवाने एदेन बागेत पहिल्या विवाहाची स्थापना केली, तेव्हा त्याने तो आयुष्यभरासाठीच बनवला होता. म्हणूनच,
विवाहाच्या शपथा या एखाद्या व्यक्तीसाठी सर्वात गंभीर आणि बंधनकारक असतात. पण लक्षात ठेवा, देवाने विवाहाचा उद्देश आपल्या जीवनाला उन्नत करणे आणि आपल्या सर्व गरजा पूर्ण करणे हा ठेवला होता. घटस्फोटाचे विचार मनात बाळगल्याने तुमचा विवाह नष्ट होण्याची शक्यता असते. घटस्फोट नेहमीच विनाशकारी असतो आणि तो समस्येवरचा उपाय जवळजवळ कधीच नसतो; उलट, तो सहसा अधिक मोठ्या समस्या निर्माण करतो—जसे की आर्थिक अडचणी, दुःखी मुले इत्यादी.
९. कौटुंबिक वर्तुळ घट्टपणे बंद ठेवा.
तू व्यभिचार करू नकोस (निर्गम २०:१४).
तिच्या पतीचे हृदय तिच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवते. ती आयुष्यभर त्याचे भलेच करते, वाईट नाही (नीतिसूत्रे ३१:११, १२).
परमेश्वर तुमच्या आणि तुमच्या तारुण्यातील पत्नीच्या मध्ये साक्षी आहे, जिच्याशी तुम्ही विश्वासघातकीपणे वागलात (मलाखी २:१४).
दुष्ट स्त्रीपासून स्वतःला दूर ठेवा. तिच्या सौंदर्याची मनात लालसा बाळगू नका, किंवा तिच्या पापण्यांच्या मोहात पडू नका. मनुष्य आपल्या छातीशी आग घेऊन गेला, तर त्याचे कपडे जळणार नाहीत का? त्याचप्रमाणे जो आपल्या शेजाऱ्याच्या पत्नीकडे जातो त्याची अवस्था आहे; जो कोणी तिला स्पर्श करतो तो निर्दोष ठरणार नाही (नीतिसूत्रे ६:२४, २५, २७, २९).
उत्तर: खाजगी कौटुंबिक बाबी घराबाहेरील कोणालाही सांगू नयेत—अगदी आई-वडिलांनाही नाही. पती-पत्नीच्या मनात दुरावा निर्माण करण्यासाठी, लग्नाबाहेरील एखाद्या व्यक्तीचा वापर सैतान करू शकतो, जी व्यक्ती सहानुभूती दाखवते किंवा तक्रारी ऐकते. तुमच्या खाजगी घरगुती समस्या खाजगीरित्या सोडवा. धर्मगुरू किंवा विवाह सल्लागार वगळता इतर कोणाचाही यात सहभाग नसावा. नेहमी एकमेकांशी सत्य बोला आणि कधीही रहस्ये ठेवू नका. आपल्या जोडीदाराच्या भावना दुखावतील असे विनोद करणे टाळा आणि एकमेकांचा जोरदार बचाव करा. व्यभिचारामुळे तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबातील प्रत्येकाला नेहमीच त्रास होईल. आपले मन, शरीर आणि भावना जाणणाऱ्या देवाने म्हटले आहे, “व्यभिचार करू नका” (निर्गम २०:१४). जर प्रेमसंबंध सुरू झाले असतील, तर ते ताबडतोब थांबवा—नाहीतर तुमच्या जीवनावर अशा सावल्या पडू शकतात ज्या सहजासहजी दूर होणार नाहीत.

१०. देवाने प्रेमाचे वर्णन केले आहे; त्याच्याप्रमाणे वागणे हे आपले रोजचे ध्येय बनवा.
प्रीती सहनशील व दयाळू आहे; प्रीती मत्सर करत नाही; प्रीती स्वतःचे प्रदर्शन करत नाही, गर्विष्ठ नाही; उद्धटपणे वागत नाही, स्वतःचा फायदा पाहत नाही, चिडत नाही, वाईट विचार करत नाही; अधर्मात आनंद मानत नाही, तर सत्यात आनंद मानतो; सर्व काही सहन करते, सर्व काही विश्वास ठेवते, सर्व काही आशा करते, सर्व काही सोसते” (१ करिंथकर १३:४-७).
उत्तर: बायबलमधील हा उतारा म्हणजे देवाने प्रेमाचे केलेले एक सर्वोत्तम वर्णन आहे. तो पुन्हा पुन्हा वाचा. तुम्ही हे शब्द तुमच्या वैवाहिक जीवनाचा भाग बनवले आहेत का? खरे प्रेम ही केवळ एक भावनिक आवेग नाही, तर ते एक पवित्र तत्त्व आहे, जे तुमच्या वैवाहिक जीवनाच्या प्रत्येक पैलूशी निगडित आहे. खऱ्या प्रेमामुळे तुमच्या विवाहाच्या यशस्वी होण्याची शक्यता खूप जास्त असते; त्याशिवाय, विवाह लवकरच अयशस्वी होण्याची शक्यता असते.

११. लक्षात ठेवा की टीका आणि कुरकुर प्रेम नष्ट करतात.
पतींनो, तुम्ही आपल्या पत्नींवर प्रेम करा आणि त्यांच्याविषयी कटुता बाळगू नका (कलस्सैकर ३:१९).
भांडखोर आणि रागीट स्त्रीबरोबर राहण्यापेक्षा रानात राहणे बरे (नीतिसूत्रे २१:१९).
अतिशय पावसाळी दिवसात सतत टपकणारे पाणी आणि भांडखोर स्त्री यांमध्ये साम्य आहे (नीतिसूत्रे २७:१५).
तू आपल्या भावाच्या डोळ्यातील कुसळ पाहतोस, पण स्वतःच्या डोळ्यातील वासाकडे लक्ष देत नाहीस, असे का? (मत्तय ७:३).
प्रीती सहनशील व दयाळू आहे; प्रीती मत्सर करत नाही; प्रीती स्वतःचे प्रदर्शन करत नाही (१ करिंथकर १३:४).
उत्तर: तुमच्या जोडीदारावर टीका करणे, कुरकुर करणे आणि त्याच्या/तिच्या चुका शोधणे थांबवा. तुमच्या जोडीदारामध्ये अनेक गोष्टींची कमतरता असू शकते, पण टीका करून काहीही साध्य होणार नाही. परिपूर्णतेची अपेक्षा ठेवल्याने तुमच्या आणि तुमच्या जोडीदाराच्या नात्यात कटुता येईल. चुकांकडे दुर्लक्ष करा आणि चांगल्या गोष्टी शोधा. तुमच्या जोडीदाराला सुधारण्याचा, नियंत्रित करण्याचा किंवा जबरदस्ती करण्याचा प्रयत्न करू नका—तुम्ही प्रेम नष्ट कराल. केवळ देवच माणसांना बदलू शकतो. विनोदबुद्धी, आनंदी मन, दयाळूपणा, संयम आणि स्नेह तुमच्या वैवाहिक जीवनातील अनेक समस्या दूर करतील. तुमच्या जोडीदाराचे भले करण्याऐवजी त्याला/तिला आनंदी ठेवण्याचा प्रयत्न करा, आणि भले आपोआपच होईल. यशस्वी विवाहाचे रहस्य योग्य जोडीदार मिळवण्यात नाही, तर स्वतः योग्य जोडीदार असण्यात आहे.
१२. कोणत्याही गोष्टीत अतिरेक करू नका; संयम बाळगा.
जो कोणी बक्षिसासाठी स्पर्धा करतो तो सर्व बाबतीत संयमी असतो (१ करिंथकर ९:२५).
प्रेम स्वतःचा [स्वार्थी फायदा] पाहत नाही (१ करिंथकर १३:४, ५).
तुम्ही खा किंवा प्या, किंवा जे काही करा, ते सर्व देवाच्या गौरवासाठी करा (१ करिंथ १०:३१).
मी माझ्या शरीराला शिस्त लावतो आणि त्याला माझ्या अधीन करतो (१ करिंथकर ९:२७).
जो कोणी काम करणार नाही, तो खाणारही नाही (२ थेस्सलनीकाकर ३:१०).
विवाह सर्वांमध्ये सन्माननीय आहे आणि शय्या अशुद्ध आहे (इब्री १३:४).
तुमच्या मर्त्य शरीरात पापाला राज्य करू देऊ नका, की तुम्ही त्याच्या वासनांच्या अधीन व्हाल आणि तुमची इंद्रिये पापासाठी अधर्माची साधने म्हणून सादर करू नका (रोमकरांस पत्र ६:१२, १३).
उत्तर: अतिरेक केल्याने तुमचे वैवाहिक जीवन उद्ध्वस्त होईल. तसेच कमी केल्यानेही होईल. वैवाहिक जीवनात देवाबरोबरचा वेळ, काम, प्रेम, विश्रांती, व्यायाम, खेळ, जेवण आणि सामाजिक संपर्क यांचा समतोल असणे आवश्यक आहे, नाहीतर काहीतरी बिघडेल. खूप जास्त काम आणि विश्रांती, योग्य आहार व व्यायामाचा अभाव यामुळे व्यक्ती टीका करणारी, असहिष्णू आणि नकारात्मक बनू शकते. बायबलमध्येही संयमित लैंगिक जीवनाची शिफारस केली आहे (१ करिंथकर ७:३-६), कारण नीच आणि असंयमित लैंगिक कृत्ये एकमेकांबद्दलचे प्रेम आणि आदर नष्ट करू शकतात. इतरांशी सामाजिक संपर्क आवश्यक आहे; खरा आनंद एकांतात मिळणार नाही. आपण हसायला आणि निरोगी, चांगल्या क्षणांचा आनंद घ्यायला शिकले पाहिजे. नेहमी गंभीर राहणे धोकादायक आहे. कोणत्याही गोष्टीत अतिरेक किंवा कमतरता केल्याने मन, शरीर, सद्सद्विवेकबुद्धी आणि एकमेकांवर प्रेम करण्याची व आदर ठेवण्याची क्षमता कमकुवत होते. असंयमामुळे तुमचे वैवाहिक जीवन खराब होऊ देऊ नका.


१३. एकमेकांच्या वैयक्तिक हक्कांचा आणि गोपनीयतेचा आदर करा.
प्रीती सहनशील व दयाळू आहे; प्रीती मत्सर करत नाही, उद्धटपणे वागत नाही, स्वार्थाने स्वतःचा फायदा पाहत नाही, अधर्मात आनंद मानत नाही, सर्व गोष्टींवर विश्वास ठेवते, सर्व गोष्टींची आशा बाळगते, सर्व गोष्टी सहन करते (१ करिंथकर १३:४-७).
बंधुप्रेमाने एकमेकांवर प्रेम करा आणि एकमेकांना मान द्या (रोमकरांस पत्र १२:१०).
उत्तर: प्रत्येक जोडीदाराला काही वैयक्तिक गोपनीयतेचा ईश्वरी हक्क आहे. परवानगीशिवाय एकमेकांच्या पाकिटांना किंवा पर्सना, वैयक्तिक ईमेल आणि इतर खाजगी मालमत्तेला हात लावू नका. कामात व्यस्त असताना गोपनीयतेच्या आणि शांततेच्या हक्काचा आदर केला पाहिजे. तुमच्या पतीला किंवा पत्नीला कधीकधी चुकण्याचाही हक्क आहे आणि त्यांची कसून चौकशी न करता त्यांना 'ऑफ-डे' (आराम करण्याचा दिवस) मिळण्याचा अधिकार आहे. वैवाहिक जोडीदार एकमेकांचे मालक नसतात आणि त्यांनी कधीही व्यक्तिमत्त्वात बदल घडवून आणण्याचा प्रयत्न करू नये. असे बदल केवळ देवच घडवू शकतो. आनंदासाठी एकमेकांवरील विश्वास आणि भरवसा आवश्यक आहे, म्हणून सतत एकमेकांची चौकशी करू नका. आपल्या जोडीदाराला 'समजून घेण्याचा' प्रयत्न करण्यात कमी वेळ घालवा आणि त्यांना खूश करण्याचा प्रयत्न करण्यात जास्त वेळ घालवा. याचा खूप चांगला परिणाम होतो.
१४. स्वच्छ, नम्र, व्यवस्थित आणि कर्तव्यदक्ष असावे.
त्याचप्रमाणे स्त्रियांनीही साधे कपडे घालून स्वतःला सजवावे (१ तीमथ्य २:९).
ती आनंदाने स्वतःच्या हातांनी काम करते. ती रात्र असतानाच उठते आणि आपल्या कुटुंबासाठी अन्नाची सोय करते. ती आपल्या कुटुंबाच्या व्यवहारांवर लक्ष ठेवते आणि आळसाची भाकर खात नाही (नीतिसूत्रे ३१:१३, १५, २७).
शुद्ध राहा (यशया ५२:११).
सर्व गोष्टी सभ्यतेने आणि व्यवस्थितपणे केल्या पाहिजेत (१ करिंथकर १४:४०).
जो कोणी आपल्या स्वतःच्या लोकांची आणि विशेषतः आपल्या घरातील लोकांची काळजी घेत नाही, त्याने विश्वासाचा त्याग केला आहे आणि तो अविश्वासू माणसापेक्षाही वाईट आहे (१ तीमथ्य ५:८).
सुस्त होऊ नका (इब्री ६:१२).
उत्तर: सैतान तुमच्यातील एकमेकांबद्दलचा आदर आणि प्रेम नष्ट करण्यासाठी आणि त्यामुळे तुमच्या वैवाहिक जीवनाला हानी पोहोचवण्यासाठी आळस आणि अव्यवस्थेचा वापर करू शकतो. पती आणि पत्नी दोघांसाठीही शालीन पोशाख आणि स्वच्छ, नीटनेटके शरीर महत्त्वाचे आहे. दोन्ही जोडीदारांनी घरात स्वच्छ आणि सुव्यवस्थित वातावरण निर्माण करण्याची काळजी घेतली पाहिजे, कारण यामुळे घरात शांती आणि स्थिरता येईल. आळशी, कामचुकार आणि घरकामात हातभार न लावणारा जोडीदार कुटुंबासाठी तोट्याचा असतो आणि देवालाही अप्रिय असतो. एकमेकांसाठी केलेले प्रत्येक काम काळजीपूर्वक आणि आदराने केले पाहिजे. या वरवर लहान वाटणाऱ्या गोष्टींमधील निष्काळजीपणामुळे असंख्य घरांमध्ये फूट पडली आहे.

१५. सौम्यपणे आणि प्रेमळपणे बोलण्याचा निश्चय करा.
सौम्य उत्तर क्रोध शांत करते, पण कठोर शब्द राग वाढवतो (नीतिसूत्रे १५:१).
आपल्या प्रिय पत्नीबरोबर आनंदाने राहा (उपदेशक ९:९).
“जेव्हा मी मोठा झालो, तेव्हा मी बालिश गोष्टी सोडून दिल्या” (१ करिंथकर १३:११).
उत्तर: तुमच्या जोडीदाराशी नेहमी सौम्यपणे आणि प्रेमाने बोला, अगदी वादाच्या वेळीसुद्धा. रागात, थकलेल्या अवस्थेत किंवा निराश असताना घेतलेले निर्णय तसेही विश्वसनीय नसतात, म्हणून बोलण्यापूर्वी शांत होऊन राग शांत होऊ देणे उत्तम. आणि जेव्हा तुम्ही बोलाल, तेव्हा ते नेहमी शांतपणे आणि प्रेमानेच बोला. कठोर, रागाचे शब्द तुमच्या जोडीदाराची तुम्हाला खूश करण्याची इच्छा चिरडून टाकू शकतात.


१६. पैशाच्या बाबतीत विवेकबुद्धीने वागा.
प्रीती मत्सर करत नाही [मालकी हक्क दाखवत नाही] उद्धटपणे वागत नाही, स्वतःचा [स्वार्थी फायदा] पाहत नाही (१ करिंथकर १३:४, ५).
परमेश्वर आनंदाने देणाऱ्यावर प्रेम करतो (२ करिंथकर ९:७).
उत्तर: विवाहात कौटुंबिक उत्पन्नाची विभागणी झाली पाहिजे, आणि प्रत्येक जोडीदाराला कौटुंबिक बजेटनुसार व इच्छेनुसार ठराविक भाग खर्च करण्याचा अधिकार असावा. स्वतंत्र बँक खात्यांमुळे विश्वास दृढ करण्याची संधी नाहीशी होते, जी एका सुदृढ वैवाहिक जीवनासाठी अत्यावश्यक आहे. पैशांचे व्यवस्थापन हे एक सांघिक प्रयत्न आहे. दोघांनीही त्यात सहभागी असले पाहिजे, परंतु अंतिम जबाबदारी एकानेच घेतली पाहिजे. पैशांच्या व्यवस्थापनातील भूमिका वैयक्तिक क्षमता आणि आवडीनिवडींनुसार ठरवल्या पाहिजेत.
१७. एकमेकांशी मोकळेपणाने चर्चा करा.
प्रीती सहनशील व दयाळू आहे; प्रीती मत्सर करत नाही; प्रीती स्वतःचे प्रदर्शन करत नाही, ती गर्विष्ठ नाही (१ करिंथकर १३:४).
जो उपदेशाचा तिरस्कार करतो तो आपल्या जिवाचा तिरस्कार करतो (नीतिसूत्रे १५:३२).
जो माणूस स्वतःच्या दृष्टीने शहाणा आहे त्याला तुम्ही पाहता का? त्याच्यापेक्षा मूर्खाला अधिक आशा आहे (नीतिसूत्रे २६:१२).
उत्तर: महत्त्वाच्या निर्णयांवर मोकळेपणाने चर्चा करण्यापेक्षा तुमच्या वैवाहिक जीवनाला अधिक मजबूत करणारी दुसरी कोणतीही गोष्ट नाही. नोकरी बदलणे, महागडी वस्तू खरेदी करणे आणि आयुष्यातील इतर महत्त्वाचे निर्णय पती-पत्नी दोघांनीही घ्यावेत आणि भिन्न मतांचा आदर केला पाहिजे. एकत्र चर्चा केल्याने अशा अनेक चुका टाळता येतात, ज्यामुळे तुमचे वैवाहिक जीवन मोठ्या प्रमाणात कमकुवत होऊ शकते. खूप चर्चा आणि मनापासून केलेल्या प्रार्थनेनंतरही जर मतांमध्ये फरक असेल, तर पत्नीने पतीचा निर्णय मान्य करावा; हा निर्णय पत्नीवरील त्याच्या गाढ प्रेमातून आणि तिच्या कल्याणाच्या जबाबदारीतून घेतलेला असावा. इफिसकरांस पत्र ५:२२-२५ पाहा.

१८. तुमच्या वैवाहिक जीवनातून देवाचे तुमच्यावरील निःस्वार्थ, वचनबद्ध आणि आनंदमय प्रेम प्रतिबिंबित व्हावे, असे तुम्हाला वाटते का?
उत्तर:
-------------------------------------------------------------------
विचार प्रश्न
१. भांडणानंतर कोणत्या जोडीदाराने सर्वात आधी समेट घडवून आणला पाहिजे?
जो बरोबर होता!
२. सासरच्या मंडळींनी आपल्या कौटुंबिक निर्णयात हस्तक्षेप करण्याबाबत काही नियम आहे का?
होय! जोपर्यंत दोन्ही जोडीदार तुमचा सल्ला मागत नाहीत, तोपर्यंत तुमच्या मुलाच्या किंवा मुलीच्या लग्नात हस्तक्षेप करू नका. (पहा १ थेस्सलनीकाकर ४:११.) पृथ्वीवरील स्वर्गासारखी ठरू शकणारी अनेक लग्ने सासरच्या मंडळींमुळे बिघडली आहेत. नव्याने स्थापन झालेल्या घरात घेतलेल्या निर्णयांमध्ये हस्तक्षेप न करणे, हे सर्व सासरच्या मंडळींचे कर्तव्य आहे.
३. माझा नवरा नास्तिक आहे आणि मी ख्रिस्ती बनण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्याचा माझ्यावर खूप वाईट प्रभाव आहे. मी त्याला घटस्फोट द्यावा का?
नाही! १ करिंथकर ७:१२-१४ आणि १ पेत्र ३:१, २ वाचा. देव एक विशिष्ट उत्तर देतो.
४. माझी पत्नी दुसऱ्या व्यक्तीसोबत पळून गेली. आता पश्चात्ताप झाल्यामुळे तिला घरी परतायचे आहे. माझे पाळक म्हणतात की मी तिला परत घ्यावे, पण देवाची तशी इच्छा नाही, नाही का?
नाही. मुळीच नाही! व्यभिचारासाठी देव घटस्फोटाला परवानगी देतो, हे खरे आहे, पण तो त्याची आज्ञा देत नाही. क्षमा करणे हे नेहमीच उत्तम आणि अधिक श्रेयस्कर असते. (पहा मत्तय ६:१४, १५.) घटस्फोटामुळे तुमचे आणि तुमच्या मुलांचे आयुष्य गंभीरपणे कलंकित होईल. तिला आणखी एक संधी द्या! येथे सुवर्ण नियम (मत्तय ७:१२) लागू होतो. जर तुम्ही आणि तुमची पत्नी आपले जीवन ख्रिस्ताला समर्पित कराल, तर तो तुमचा विवाह अत्यंत सुखी करेल. अजून उशीर झालेला नाही.
५. मी काय करू शकते? पुरुष नेहमी माझ्याशी जवळीक साधण्याचा प्रयत्न करतात.
या संस्कृतीत स्त्री असणे सोपे नाही, कारण काही पुरुष आपल्या भावनांवर नियंत्रण ठेवत नाहीत. तथापि, अवांछित लक्ष टाळण्यासाठी तुम्ही काही गोष्टी करू शकता, जसे की सभ्य पोशाख घालणे, सूचक संभाषण किंवा चावटपणा टाळणे, किंवा लक्ष वेधून घेणाऱ्या कृतींमध्ये सहभागी न होणे. ख्रिस्ती संयम आणि प्रतिष्ठेमध्ये असे काहीतरी आहे जे पुरुषाला त्याच्या मर्यादेत ठेवते. ख्रिस्ताने म्हटले आहे, “तुमचा प्रकाश मनुष्यांसमोर असा चमकू द्या, की ते तुमची चांगली कृत्ये पाहून स्वर्गातील तुमच्या पित्याचे गौरव करतील” (मत्तय ५:१६).
६. जो पतित झाला आहे पण पश्चात्ताप करतो, त्याला देवाचा सल्ला काय आहे, हे तुम्ही मला स्पष्टपणे सांगू शकाल का?
फार पूर्वी ख्रिस्ताने, अनैतिकतेत पडलेल्या पण पश्चात्ताप केलेल्या एका व्यक्तीला एक स्पष्ट आणि दिलासादायक उत्तर दिले. “येशू तिला म्हणाला, ‘बाई, तुझे दोषारोप करणारे कोठे आहेत? तुला कोणी दोषी ठरवले नाही काय?’ ती म्हणाली, ‘प्रभू, कोणीही नाही.’ आणि येशू तिला म्हणाला, ‘मीही तुला दोषी ठरवत नाही; जा आणि पुन्हा पाप करू नकोस’ ” (योहान ८:१०, ११). त्याची क्षमा आणि सल्ला आजही लागू होतो.
७. घटस्फोटात ‘निर्दोष पक्ष’ देखील कधीकधी अंशतः दोषी नसतो का?
निश्चितच. कधीकधी ‘निर्दोष व्यक्ती’ प्रेमाचा अभाव, दुर्लक्ष, स्वतःलाच श्रेष्ठ समजणे, निर्दयता, स्वार्थ, सतत कुरकुर करणे किंवा पूर्णपणे थंडपणा यांमुळे आपल्या जोडीदाराच्या मनात वाईट विचार आणि कृतींना प्रोत्साहन देऊ शकते. कधीकधी ‘निर्दोष व्यक्ती’ सुद्धा देवापुढे ‘दोषी’ व्यक्तीइतकीच दोषी असू शकते. देव आपल्या कृतींच्या पलीकडे जाऊन आपल्या हेतूंकडे पाहतो. “परमेश्वर मनुष्याप्रमाणे पाहत नाही; कारण मनुष्य बाह्य रूप पाहतो, पण परमेश्वर अंतःकरण पाहतो” (१ शमुवेल १६:७).
८. शारीरिक छळ करणाऱ्या जोडीदारासोबत मी राहावे अशी देवाची अपेक्षा आहे का?
शारीरिक छळ जीवघेणा ठरू शकतो आणि ही एक गंभीर समस्या आहे, ज्याकडे त्वरित लक्ष देण्याची गरज आहे. ज्या जोडीदाराचा आणि कुटुंबातील सदस्यांचा शारीरिक छळ झाला आहे, त्यांनी राहण्यासाठी एक सुरक्षित वातावरण शोधले पाहिजे. पती आणि पत्नी दोघांनीही एका पात्र ख्रिश्चन विवाह समुपदेशकाकडून व्यावसायिक मदत घेणे आवश्यक आहे—आणि विभक्त होणे अनेकदा योग्य ठरते.